چه کسانی نیاز به ماموگرافی دارند؟ راهنمای سن شروع، افراد پرخطر و زمان غربالگری

ماموگرافی یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری برای شناسایی زودهنگام سرطان پستان است و می‌تواند برخی تغییرات مشکوک را پیش از آنکه توده‌ای با دست قابل لمس باشد نشان دهد. اما سؤال مهم این است که چه کسانی نیاز به ماموگرافی دارند؟ آیا همه زنان باید از یک سن مشخص این آزمایش را انجام دهند یا سابقه خانوادگی، ژنتیک و وضعیت فردی نیز اهمیت دارد؟

پاسخ برای همه یکسان نیست. در زنان با خطر معمول، غربالگری معمولاً از حدود ۴۰ سالگی مطرح می‌شود؛ اما افرادی که خطر بالاتری برای سرطان پستان دارند ممکن است به بررسی زودتر و حتی MRI در کنار ماموگرافی نیاز داشته باشند. از طرف دیگر، وجود توده یا ترشح خونی از نوک پستان موضوعی متفاوت از غربالگری معمول است و باید در هر سنی بررسی شود.

ماموگرافی چیست؟

ماموگرافی نوعی تصویربرداری اختصاصی از بافت پستان با استفاده از مقدار کمی اشعه ایکس است.

مهم‌ترین کاربرد آن شناسایی تغییراتی است که ممکن است در مراحل اولیه سرطان پستان ایجاد شوند.

ماموگرافی می‌تواند بعضی ضایعات را زمانی نشان دهد که:

• هنوز توده قابل لمس نشده است.
• بیمار هیچ علامتی ندارد.
• تغییر فقط به صورت رسوب‌های بسیار ریز کلسیمی دیده می‌شود.
• اندازه ضایعه هنوز کوچک است.

به همین دلیل ماموگرافی یکی از ابزارهای اصلی غربالگری سرطان پستان محسوب می‌شود.

چه کسانی نیاز به ماموگرافی دارند؟

به‌طور کلی دو گروه اصلی ممکن است به ماموگرافی نیاز داشته باشند:

1. افرادی که هیچ علامتی ندارند و برای غربالگری مراجعه می‌کنند.
2. افرادی که علامت یا یافته مشکوکی در پستان دارند و به بررسی تشخیصی نیاز دارند.

این دو وضعیت با یکدیگر متفاوت‌اند و زمان و نوع تصویربرداری ممکن است فرق داشته باشد.

ماموگرافی غربالگری چیست؟

ماموگرافی غربالگری برای فردی انجام می‌شود که:

• علامت مشخصی ندارد.
• توده‌ای احساس نکرده است.
• هدف از تصویربرداری، پیدا کردن سرطان احتمالی در مراحل اولیه است.

این همان ماموگرافی‌ای است که بر اساس سن و میزان خطر، در فواصل مشخص انجام می‌شود.

ماموگرافی تشخیصی چیست؟

اگر فرد علائمی مانند توده جدید، ترشح غیرطبیعی یا تغییر شکل پستان داشته باشد، دیگر موضوع فقط «غربالگری دوره‌ای» نیست.

در این شرایط ممکن است پزشک ماموگرافی تشخیصی درخواست کند و در کنار آن از سونوگرافی یا سایر روش‌های تصویربرداری نیز استفاده شود.

بنابراین حتی یک زن جوان‌تر از سن معمول غربالگری نیز در صورت داشتن علامت مشکوک باید ارزیابی شود.

ماموگرافی از چه سنی لازم است؟

سن شروع ماموگرافی یکی از پرتکرارترین سؤال‌هاست و دلیل بخشی از سردرگمی‌ها این است که همه راهنماهای پزشکی دقیقاً برنامه یکسانی ندارند.

یکی از مهم‌ترین راهنماهای جدید بین‌المللی توصیه می‌کند زنان با خطر متوسط سرطان پستان از ۴۰ تا ۷۴ سالگی هر دو سال یک بار ماموگرافی غربالگری انجام دهند.

برخی انجمن‌های تخصصی نیز ماموگرافی سالانه را از ۴۰ سالگی توصیه می‌کنند.

بنابراین برای یک زن با خطر معمول، ۴۰ سالگی سن مهمی برای شروع گفت‌وگو درباره غربالگری پستان است.

ماموگرافی برای زنان 40 تا 49 سال

در گذشته شروع ماموگرافی در دهه ۴۰ زندگی محل بحث بیشتری بود، اما شواهد جدید باعث شده توصیه به غربالگری از ۴۰ سالگی جدی‌تر شود.

برای زنان ۴۰ تا ۴۹ ساله با خطر معمول، بسته به راهنمای مورد استفاده ممکن است:

• هر دو سال یک‌بار ماموگرافی
• یا ماموگرافی سالانه

پیشنهاد شود.

پزشک می‌تواند بر اساس سابقه خانوادگی، تراکم پستان و سایر عوامل خطر، فاصله مناسب را مشخص کند.

ماموگرافی در زنان 50 تا 74 سال

در این گروه سنی سود غربالگری ماموگرافی به‌خوبی شناخته شده است.

برای زنان با خطر متوسط معمولاً ماموگرافی منظم توصیه می‌شود.

بسته به راهنمای پزشکی، فاصله انجام می‌تواند:

• سالانه
• یا هر دو سال یک بار

باشد.

آنچه اهمیت بیشتری دارد، منظم بودن غربالگری است.

بعد از 75 سالگی ماموگرافی لازم است؟

در سنین بالاتر تصمیم کمی فردی‌تر می‌شود.

برای افراد بالاتر از ۷۵ سال، شواهد درباره بهترین زمان توقف غربالگری محدودتر است.

در این سن مواردی مانند:

• سلامت عمومی
• بیماری‌های زمینه‌ای
• امید به زندگی
• سابقه سرطان پستان
• توانایی تحمل بررسی‌ها و درمان‌های احتمالی
• نظر و ترجیح فرد

در تصمیم‌گیری اهمیت دارند.

بنابراین نباید صرفاً به دلیل رسیدن به یک سن مشخص ماموگرافی را خودسرانه متوقف کرد.

چه کسانی باید ماموگرافی را زودتر شروع کنند؟

همه افراد خطر یکسانی برای سرطان پستان ندارند.

برخی زنان ممکن است به دلیل ژنتیک، سابقه خانوادگی یا شرایط پزشکی خاص به غربالگری زودتر و دقیق‌تر نیاز داشته باشند.

گروه‌های مهم عبارت‌اند از:

• حاملان جهش‌های ژنتیکی پرخطر مانند BRCA1 یا BRCA2
• بستگان درجه اول برخی افراد دارای جهش ژنتیکی پرخطر
• زنانی با احتمال بسیار بالای مادام‌العمر سرطان پستان
• افرادی که در سنین پایین پرتودرمانی ناحیه قفسه سینه داشته‌اند
• برخی زنان با سابقه شخصی سرطان پستان
• افراد دارای بعضی ضایعات پرخطر در نمونه‌برداری پستان

این افراد معمولاً نباید منتظر برنامه معمول غربالگری از ۴۰ سالگی بمانند.

سابقه خانوادگی و ماموگرافی

داشتن سابقه خانوادگی سرطان پستان می‌تواند خطر فرد را افزایش دهد، اما میزان این افزایش برای همه یکسان نیست.

برای مثال اهمیت بیشتری دارد اگر:

• مادر سرطان پستان داشته است.
• خواهر مبتلا شده است.
• دختر فرد سرطان پستان داشته است.
• چند نفر در خانواده مبتلا هستند.
• سرطان در سن پایین اتفاق افتاده است.
• سرطان پستان در هر دو پستان وجود داشته است.
• سرطان تخمدان نیز در خانواده دیده می‌شود.
• مردی در خانواده سرطان پستان داشته است.

در چنین شرایطی ممکن است ارزیابی دقیق خطر و حتی مشاوره ژنتیک لازم باشد.

اگر مادر سرطان سینه داشته باشد از چه سنی ماموگرافی کنیم؟

یک پاسخ ثابت برای همه وجود ندارد.

سن ابتلای مادر، تعداد اعضای مبتلا، وجود سرطان تخمدان در خانواده و احتمال جهش ژنتیکی همگی اهمیت دارند.

در برخی زنان، تنها ماموگرافی معمول از ۴۰ سالگی کافی نیست و پزشک ممکن است غربالگری زودتر یا MRI را نیز توصیه کند.

به همین دلیل بهتر است سابقه خانوادگی سرطان پستان سال‌ها قبل از رسیدن به سن معمول غربالگری با پزشک مطرح شود.

جهش BRCA و ماموگرافی

BRCA1 و BRCA2 از ژن‌هایی هستند که برخی تغییرات بیماری‌زای آنها می‌توانند خطر سرطان پستان و تخمدان را به میزان قابل توجهی افزایش دهند.

افراد حامل این جهش‌ها ممکن است به برنامه غربالگری متفاوتی نیاز داشته باشند که شامل:

• شروع بررسی در سن پایین‌تر
• ماموگرافی منظم
• MRI پستان
• معاینات و ارزیابی‌های تخصصی

است.

در این گروه، برنامه غربالگری باید تحت نظر پزشک یا کلینیک تخصصی پستان تنظیم شود.

MRI پستان برای چه کسانی لازم است؟

MRI جایگزین روتین ماموگرافی برای همه زنان نیست.

اما در زنان پرخطر ممکن است MRI همراه ماموگرافی توصیه شود.

برای مثال در برخی افرادی که:

• جهش ژنتیکی پرخطر دارند.
• خطر مادام‌العمر سرطان پستان آنها حدود ۲۰ درصد یا بیشتر تخمین زده شده است.
• سابقه پرتودرمانی قفسه سینه در سن پایین دارند.

MRI می‌تواند بخشی از برنامه غربالگری باشد.

نکته مهم این است که MRI حساسیت بالایی دارد، اما می‌تواند یافته‌های خوش‌خیم بیشتری نیز نشان دهد و باعث بررسی‌های تکمیلی شود. بنابراین برای تمام افراد مناسب نیست.

تراکم پستان چیست و چه تأثیری بر ماموگرافی دارد؟

بافت پستان در برخی زنان متراکم‌تر است.

پستان متراکم دو نکته مهم دارد:

1. می‌تواند مشاهده بعضی ضایعات در ماموگرافی را دشوارتر کند.
2. خود تراکم بالا با افزایش نسبی خطر سرطان پستان ارتباط دارد.

با این حال، وجود پستان متراکم به این معنی نیست که همه افراد حتماً باید MRI یا سونوگرافی اضافه انجام دهند.

نیاز به تصویربرداری تکمیلی باید با توجه به مجموع خطر فرد مشخص شود.

آیا زنان زیر 40 سال به ماموگرافی نیاز دارند؟

زنان زیر ۴۰ سال با خطر معمول و بدون علامت معمولاً ماموگرافی روتین دوره‌ای ندارند.

اما دو استثنای مهم وجود دارد:

زنان پرخطر

اگر سابقه ژنتیکی یا خانوادگی مهمی وجود داشته باشد، غربالگری ممکن است زودتر شروع شود.

زنان دارای علامت

اگر توده یا تغییر مشکوکی در پستان وجود داشته باشد، سن پایین دلیل نادیده گرفتن آن نیست.

در زنان جوان، پزشک ممکن است در قدم اول از سونوگرافی استفاده کند و بر اساس یافته‌ها درباره ماموگرافی تصمیم بگیرد.

آیا دختران جوان باید ماموگرافی کنند؟

ماموگرافی غربالگری روتین برای دختران نوجوان و زنان بسیار جوان با خطر معمول توصیه نمی‌شود.

در این سن بافت پستان معمولاً متراکم‌تر است و احتمال سرطان نیز بسیار پایین‌تر از سنین بالاتر است.

اگر توده یا علامتی وجود داشته باشد، پزشک معمولاً روش تصویربرداری مناسب را بر اساس سن و شرایط فرد انتخاب می‌کند که در بسیاری از زنان جوان سونوگرافی پستان اهمیت بیشتری دارد.

چه علائمی نیاز به بررسی پستان دارند؟

غربالگری برای فرد بدون علامت انجام می‌شود، اما اگر علامتی وجود دارد نباید منتظر زمان ماموگرافی دوره‌ای ماند.

نشانه‌هایی که نیاز به بررسی پزشکی دارند عبارت‌اند از:

• توده جدید در پستان
• توده زیر بغل
• سفت شدن بخشی از پستان
• تغییر جدید اندازه یا شکل یک پستان
• فرورفتگی یا جمع شدن پوست
• پوست شبیه پوست پرتقال
• فرورفتن جدید نوک پستان
• ترشح غیرعادی از نوک پستان
• ترشح خونی
• زخم یا تغییر پوستی مداوم اطراف نوک پستان
• قرمزی یا تورم غیرعادی
• تغییر جدید و ماندگار پستان

وجود این علائم الزاماً به معنی سرطان نیست. بسیاری از توده‌ها و تغییرات پستان خوش‌خیم هستند، اما باید علت آنها مشخص شود.

اگر توده در سینه داشته باشیم باید ماموگرافی کنیم؟

وجود توده نیاز به ارزیابی پزشکی دارد، اما نوع تصویربرداری به سن و وضعیت فرد بستگی دارد.

ممکن است پزشک از:

• ماموگرافی تشخیصی
• سونوگرافی
• یا هر دو

استفاده کند.

اگر ضایعه مشکوک باشد ممکن است نمونه‌برداری نیز لازم شود.

بنابراین نباید صرفاً به دلیل اینکه آخرین ماموگرافی طبیعی بوده، یک توده جدید را نادیده گرفت.

آیا درد سینه نیاز به ماموگرافی دارد؟

درد پستان به‌تنهایی در بسیاری از موارد ناشی از سرطان نیست.

درد می‌تواند به:

• تغییرات هورمونی
• کیست
• مشکلات عضلانی
• برخی داروها
• تغییرات خوش‌خیم پستان

مرتبط باشد.

اما اگر درد:

• جدید و مداوم باشد.
• فقط در یک قسمت مشخص ایجاد شود.
• با توده یا تغییر ظاهری همراه باشد.

بهتر است بررسی شود.

نوع تصویربرداری بر اساس سن و معاینه پزشک انتخاب خواهد شد.

ترشح نوک پستان چه زمانی نگران‌کننده است؟

ترشح پستان دلایل مختلفی دارد، اما بعضی ویژگی‌ها نیاز به بررسی بیشتری دارند.

برای مثال اگر ترشح:

• خودبه‌خودی باشد.
• فقط از یک پستان خارج شود.
• از یک مجرا باشد.
• خونی یا شفاف غیرعادی باشد.

باید ارزیابی شود.

این موارد الزاماً سرطان نیستند، اما بهتر است نادیده گرفته نشوند.

ماموگرافی برای زنان با سابقه سرطان پستان

افرادی که قبلاً سرطان پستان داشته‌اند معمولاً برنامه پیگیری اختصاصی دارند.

در این افراد فاصله ماموگرافی و نیاز به تصویربرداری‌های دیگر ممکن است با برنامه غربالگری زنان با خطر معمول متفاوت باشد.

نوع جراحی قبلی نیز اهمیت دارد.

برای مثال فردی که بخشی از پستان را حفظ کرده است ممکن است به پیگیری تصویربرداری متفاوتی نسبت به فردی که ماستکتومی کامل انجام داده نیاز داشته باشد.

برنامه باید توسط پزشک معالج تعیین شود.

ضایعات پرخطر پستان و نیاز به غربالگری دقیق‌تر

برخی یافته‌های نمونه‌برداری سرطان نیستند، اما می‌توانند با افزایش خطر سرطان در آینده همراه باشند.

برای مثال برخی انواع:

• هیپرپلازی آتیپیک
• LCIS
• سایر ضایعات پرخطر

ممکن است باعث شوند برنامه پایش فرد تغییر کند.

در بعضی از این افراد ماموگرافی منظم و گاهی MRI تکمیلی مطرح می‌شود.

آیا ماموگرافی در بارداری ممنوع است؟

این تصور که ماموگرافی در بارداری «در هر شرایطی ممنوع» است دقیق نیست.

ماموگرافی غربالگری روتین در بارداری معمولاً موضوعی متفاوت است، اما اگر زن باردار توده یا علامت مشکوکی داشته باشد، بررسی نباید تا پایان بارداری به تعویق بیفتد.

پزشک ممکن است ابتدا سونوگرافی انجام دهد و در صورت نیاز از ماموگرافی تشخیصی نیز استفاده کند.

مقدار اشعه ماموگرافی پایین است و تصمیم بر اساس ضرورت پزشکی گرفته می‌شود.

آیا در شیردهی می‌توان ماموگرافی انجام داد؟

بله. شیردهی به‌خودی‌خود ممنوعیتی برای ماموگرافی ایجاد نمی‌کند.

با این حال بافت پستان در دوران شیردهی می‌تواند متراکم‌تر باشد.

گاهی توصیه می‌شود مادر قبل از تصویربرداری شیر خود را تخلیه کند تا تراکم پستان تا حدی کمتر شود.

اگر توده‌ای در دوران شیردهی ایجاد شده است، نباید تصور کرد که حتماً به دلیل شیر است و بررسی را ماه‌ها به تعویق انداخت.

آیا ماموگرافی درد دارد؟

برای انجام ماموگرافی پستان برای چند ثانیه بین دو صفحه فشرده می‌شود.

این فشار برای گرفتن تصویر باکیفیت و کاهش حرکت لازم است.

بعضی افراد فقط احساس فشار دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است درد کوتاهی تجربه کنند.

این ناراحتی معمولاً بسیار کوتاه است.

برای زنانی که قبل از قاعدگی پستان‌های حساس‌تری دارند، انتخاب زمانی که حساسیت کمتر است می‌تواند انجام آزمایش را راحت‌تر کند.

آیا اشعه ماموگرافی خطرناک است؟

ماموگرافی از مقدار کمی اشعه ایکس استفاده می‌کند.

هر تصویربرداری دارای اشعه باید در صورت وجود دلیل مناسب انجام شود، اما میزان اشعه در ماموگرافی استاندارد پایین است و در گروه‌هایی که غربالگری برای آنها توصیه می‌شود، مزیت تشخیص زودهنگام سرطان بر خطر کوچک ناشی از تابش برتری دارد.

به همین دلیل نگرانی از اشعه نباید باعث کنار گذاشتن غربالگری توصیه‌شده شود.

ماموگرافی سه‌بعدی چیست؟

ماموگرافی سه‌بعدی تصاویر متعددی از زوایای مختلف پستان تهیه می‌کند تا ساختار بافت بهتر بررسی شود.

این روش می‌تواند در برخی زنان، به‌خصوص در پستان‌های متراکم، مزایایی داشته باشد.

ماموگرافی دیجیتال معمولی و ماموگرافی سه‌بعدی هر دو از روش‌های معتبر غربالگری محسوب می‌شوند.

انتخاب نوع دستگاه به امکانات مرکز و شرایط فرد بستگی دارد.

هر چند وقت یک بار ماموگرافی کنیم؟

برای زنان با خطر متوسط، فاصله پیشنهادی بسته به راهنمای پزشکی متفاوت است.

به‌طور خلاصه:

گروه	برنامه احتمالی غربالگری
زیر 40 سال با خطر معمول	معمولاً ماموگرافی روتین ندارد
40 تا 74 سال با خطر معمول	معمولاً هر 1 تا 2 سال
بالاتر از 75 سال	تصمیم فردی بر اساس سلامت و امید به زندگی
افراد پرخطر	برنامه اختصاصی؛ ممکن است سالانه و از سن پایین‌تر باشد
دارای علامت مشکوک	ارزیابی تشخیصی در هر سن، بدون انتظار برای برنامه غربالگری

چرا بعضی منابع می‌گویند سالانه و بعضی هر دو سال؟

زیرا انجمن‌های علمی هنگام تدوین راهنما میان چند موضوع تعادل ایجاد می‌کنند:

• احتمال تشخیص زودتر سرطان
• تعداد ماموگرافی‌های انجام‌شده
• نتایج مثبت کاذب
• نیاز به تصویربرداری‌های اضافی
• نمونه‌برداری‌های غیرضروری
• سن فرد
• میزان خطر سرطان

به همین دلیل دو توصیه معتبر ممکن است کمی با هم متفاوت باشند.

برای فردی که عوامل خطر خاصی دارد، برنامه شخصی پزشک اهمیت بیشتری از یک عدد عمومی اینترنتی دارد.

آیا معاینه پستان جای ماموگرافی را می‌گیرد؟

خیر.

ممکن است سرطان در ماموگرافی زمانی دیده شود که هنوز با دست قابل لمس نیست.

بنابراین طبیعی بودن ظاهر یا لمس پستان به این معنی نیست که غربالگری لازم نیست.

از طرف دیگر، ماموگرافی نیز صددرصد تمام سرطان‌ها را پیدا نمی‌کند.

اگر تغییر جدیدی در پستان مشاهده کردید، حتی با وجود ماموگرافی اخیر طبیعی، بهتر است آن را با پزشک مطرح کنید.

آیا سونوگرافی جای ماموگرافی را می‌گیرد؟

معمولاً خیر.

ماموگرافی و سونوگرافی کاربردهای متفاوتی دارند.

سونوگرافی برای بررسی مواردی مانند:

• توده
• تشخیص کیست
• بررسی بافت پستان
• زنان جوان
• برخی یافته‌های ماموگرافی

بسیار مفید است.

اما برای بسیاری از زنان در سن غربالگری، سونوگرافی معمولاً جایگزین کامل ماموگرافی نیست.

گاهی هر دو روش در کنار یکدیگر استفاده می‌شوند.

آیا پستان متراکم یعنی سرطان داریم؟

خیر.

پستان متراکم یک ویژگی بافتی است و به معنی وجود سرطان نیست.

با این حال تراکم بالا می‌تواند:

• دیدن ضایعات در ماموگرافی را دشوارتر کند.
• با افزایش نسبی خطر سرطان پستان همراه باشد.

به همین دلیل نتیجه ماموگرافی ممکن است شامل توضیحی درباره تراکم پستان باشد.

اگر پستان متراکم دارید، درباره نیاز احتمالی به بررسی‌های دیگر با پزشک صحبت کنید.

چه کسانی بیشتر در معرض سرطان پستان هستند؟

عوامل مختلفی می‌توانند خطر را افزایش دهند، از جمله:

• افزایش سن
• سابقه خانوادگی سرطان پستان
• جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA
• سابقه شخصی سرطان پستان
• بعضی ضایعات پرخطر پستان
• پرتودرمانی قفسه سینه در سن پایین
• تراکم بالای پستان
• برخی عوامل هورمونی و تولیدمثلی
• مصرف الکل
• چاقی پس از یائسگی
• کم‌تحرکی

داشتن یک عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست و برخی زنان مبتلا نیز هیچ عامل خطر واضحی به جز جنس و افزایش سن ندارند.

آیا سابقه سرطان تخمدان در خانواده مهم است؟

بله.

وجود سرطان تخمدان در بستگان، به‌خصوص همراه با سرطان پستان، می‌تواند احتمال وجود برخی سندرم‌های ارثی سرطان را افزایش دهد.

در این شرایط ممکن است مشاوره ژنتیک و بررسی احتمال جهش‌هایی مانند BRCA مطرح شود.

بنابراین هنگام گرفتن شرح حال خانوادگی، فقط سرطان پستان را ذکر نکنید و سابقه سرطان تخمدان را نیز به پزشک اطلاع دهید.

آمادگی قبل از ماموگرافی

برای انجام ماموگرافی بهتر است چند نکته ساده رعایت شود:

• ماموگرافی‌های قبلی را در صورت امکان همراه داشته باشید.
• درباره جراحی یا نمونه‌برداری قبلی پستان اطلاع دهید.
• اگر احتمال بارداری وجود دارد، به مرکز تصویربرداری بگویید.
• روز ماموگرافی روی پستان و زیر بغل دئودورانت، پودر یا کرم استفاده نکنید، اگر مرکز چنین توصیه‌ای دارد.
• لباس دو تکه معمولاً برای انجام تصویربرداری راحت‌تر است.
• هر علامت یا توده جدید را قبل از تصویربرداری به تکنولوژیست اطلاع دهید.

مقایسه تصاویر جدید با ماموگرافی‌های قبلی می‌تواند برای رادیولوژیست بسیار مفید باشد.

اگر جواب ماموگرافی غیرطبیعی باشد یعنی سرطان داریم؟

خیر.

نتیجه غیرطبیعی یا نیاز به بررسی بیشتر الزاماً به معنی سرطان نیست.

ممکن است پزشک درخواست کند:

• تصاویر ماموگرافی بیشتری گرفته شود.
• سونوگرافی انجام شود.
• MRI انجام شود.
• تصاویر قبلی مقایسه شوند.
• در برخی موارد نمونه‌برداری انجام شود.

بسیاری از افرادی که برای بررسی تکمیلی فراخوانده می‌شوند در نهایت سرطان ندارند.

بنابراین نتیجه غیرطبیعی نیاز به پیگیری دارد، اما نباید قبل از تکمیل بررسی‌ها نتیجه‌گیری کرد.

چه زمانی ماموگرافی را عقب نیندازیم؟

اگر در سن غربالگری هستید و مدت زیادی از ماموگرافی قبلی گذشته است، بهتر است برنامه خود را دوباره تنظیم کنید.

همچنین در موارد زیر بررسی را به تأخیر نیندازید:

• توده جدید پستان
• توده زیر بغل
• ترشح خونی نوک پستان
• تغییر شکل جدید پستان
• فرورفتگی پوست یا نوک پستان
• سابقه خانوادگی بسیار قوی
• نتیجه قبلی غیرطبیعی که نیاز به پیگیری داشته است

سرطان پستان در مراحل اولیه ممکن است هیچ درد یا علامتی ایجاد نکند؛ بنابراین منتظر درد نباشید.

باورهای اشتباه درباره ماموگرافی

اگر توده نداشته باشم ماموگرافی لازم نیست

اشتباه است. هدف غربالگری دقیقاً پیدا کردن بعضی سرطان‌ها قبل از ایجاد توده قابل لمس است.

سرطان سینه فقط بعد از 50 سالگی اتفاق می‌افتد

اشتباه است. خطر با افزایش سن بیشتر می‌شود، اما سرطان پستان در سنین پایین‌تر نیز امکان‌پذیر است.

اگر در خانواده سرطان نداریم نیازی به ماموگرافی نیست

اشتباه است. بسیاری از مبتلایان سابقه خانوادگی مشخصی ندارند.

ماموگرافی باعث سرطان می‌شود

دوز اشعه ماموگرافی پایین است و در زنان واجد شرایط، فواید غربالگری بسیار بیشتر از خطر کوچک تابش است.

سونوگرافی همیشه بهتر از ماموگرافی است

اشتباه است. این دو روش کاربردهای متفاوتی دارند و در بسیاری از موارد مکمل یکدیگر هستند.

نتیجه‌گیری

در پاسخ به سؤال «چه کسانی نیاز به ماموگرافی دارند؟» باید میان غربالگری افراد بدون علامت و بررسی افراد دارای علائم مشکوک تفاوت قائل شد.

برای زنان با خطر متوسط، ۴۰ سالگی نقطه مهم شروع غربالگری ماموگرافی است. بر اساس راهنمای پزشکی مورد استفاده، ممکن است ماموگرافی هر یک یا دو سال انجام شود. در بسیاری از توصیه‌های جدید، زنان ۴۰ تا ۷۴ ساله حداقل هر دو سال یک بار غربالگری می‌شوند.

در مقابل، افرادی که جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA، سابقه خانوادگی بسیار قوی، پرتودرمانی قفسه سینه در سن پایین یا برخی شرایط پرخطر دارند ممکن است به غربالگری زودتر و MRI در کنار ماموگرافی نیاز داشته باشند.

نکته مهم‌تر این است که وجود علامت را نباید به زمان ماموگرافی دوره‌ای موکول کرد. توده جدید، ترشح خونی، تغییر شکل پستان، فرورفتگی پوست یا نوک پستان و توده زیر بغل باید در هر سنی بررسی شوند.

در نهایت بهترین برنامه غربالگری، برنامه‌ای است که بر اساس سن، سابقه خانوادگی، تراکم پستان، ژنتیک و سایر عوامل خطر فرد تنظیم شده باشد. اگر ۴۰ سال یا بیشتر دارید یا سابقه خانوادگی سرطان پستان و تخمدان در خانواده شما وجود دارد، بهتر است درباره زمان مناسب ماموگرافی با پزشک مشورت کنید.