آیا عدس برای نقرس ضرر دارد؟ بررسی تأثیر عدس بر اسید اوریک

نقرس نوعی التهاب مفصلی دردناک است که به‌دلیل افزایش اسید اوریک خون و تجمع کریستال‌های اورات در مفاصل ایجاد می‌شود. ازآنجاکه عدس حاوی مقداری پورین است، برخی افراد تصور می‌کنند باید آن را کاملاً از رژیم غذایی خود حذف کنند. بااین‌حال، تأثیر پورین موجود در منابع گیاهی با گوشت قرمز، احشاء و بعضی غذاهای دریایی یکسان نیست.

شواهد فعلی نشان می‌دهد مصرف متعادل عدس معمولاً برای افراد مبتلا به نقرس مضر نیست. عدس همچنین منبع مناسبی از پروتئین گیاهی و فیبر است و می‌تواند جایگزین سالم‌تری برای گوشت‌های پرپورین باشد. بااین‌حال، مقدار مصرف باید با شرایط بدنی و سابقه حملات نقرس هماهنگ شود.

آیا عدس اسید اوریک را بالا می‌برد؟

عدس حاوی پورین است و برخی جدول‌های غذایی، عدس خشک را در گروه خوراکی‌های دارای پورین متوسط تا زیاد قرار می‌دهند. بااین‌حال، صرف داشتن پورین به این معنا نیست که عدس مانند گوشت قرمز یا احشاء، خطر حملات نقرس را افزایش می‌دهد.

بررسی‌های علمی نشان داده‌اند حبوباتی مانند عدس، لوبیا و نخود، با وجود داشتن پورین، معمولاً خطر نقرس را به‌اندازه منابع حیوانی افزایش نمی‌دهند. حتی بنیاد ملی کلیه، عدس را یکی از منابع مناسب پروتئین گیاهی برای افراد مبتلا به نقرس معرفی می‌کند.

چرا پورین عدس با پورین گوشت متفاوت است؟

تأثیر مواد غذایی بر نقرس فقط به مقدار پورین آن‌ها وابسته نیست. فیبر، نوع پروتئین، ترکیبات گیاهی و الگوی کلی رژیم غذایی نیز اهمیت دارند.

مطالعات مشاهده‌ای نشان داده‌اند مصرف سبزی‌ها و حبوبات دارای پورین، از جمله عدس، ارتباط مشخصی با افزایش حملات نقرس نداشته است. در مقابل، مصرف زیاد گوشت قرمز، احشاء، برخی غذاهای دریایی، الکل و نوشیدنی‌های شیرین با افزایش خطر نقرس ارتباط قوی‌تری دارد.

فواید عدس برای افراد مبتلا به نقرس

عدس در صورت مصرف متعادل می‌تواند بخشی از رژیم غذایی سالم برای کنترل نقرس باشد، زیرا:

• منبع پروتئین گیاهی است.
• فیبر بالایی دارد و به احساس سیری کمک می‌کند.
• می‌تواند جایگزین گوشت قرمز و غذاهای پرچرب شود.
• فاقد کلسترول و چربی اشباع زیاد است.
• به کنترل وزن و سلامت متابولیک کمک می‌کند.

کنترل وزن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اضافه‌وزن می‌تواند احتمال افزایش اسید اوریک و حملات نقرس را بیشتر کند.

افراد مبتلا به نقرس چقدر عدس بخورند؟

برای بیشتر افراد، مصرف یک سهم معمولی از عدس پخته در کنار سبزیجات و غلات کامل مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند. بهتر است از خوردن حجم بسیار زیاد عدس در یک وعده یا مصرف هم‌زمان آن با چند ماده غذایی پرپورین خودداری شود.

برای مصرف مناسب‌تر عدس:

• عدس را به‌صورت پخته و در مقدار متعادل مصرف کنید.
• آن را جایگزین بخشی از گوشت قرمز کنید.
• عدسی را با روغن و نمک کم آماده کنید.
• همراه غذا آب کافی بنوشید.
• از افزودن مقدار زیاد گوشت، سوسیس یا عصاره گوشت به عدس خودداری کنید.

آیا هنگام حمله نقرس می‌توان عدس خورد؟

شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف معمول عدس مستقیماً باعث حمله حاد نقرس می‌شود. بااین‌حال، در دوره حمله بهتر است وعده‌های غذایی ساده و متعادل باشند و از مصرف مقدار زیاد هر ماده غذایی دارای پورین پرهیز شود.

اگر فردی چند بار متوجه شود که درد و تورم مفصل پس از مصرف عدس تشدید می‌شود، بهتر است مقدار آن را کاهش دهد و موضوع را با پزشک یا متخصص تغذیه در میان بگذارد. واکنش بدن افراد ممکن است متفاوت باشد.

آیا حذف عدس باعث درمان نقرس می‌شود؟

خیر. حذف عدس به‌تنهایی نقرس را درمان نمی‌کند. رژیم غذایی می‌تواند به کنترل اسید اوریک کمک کند، اما تأثیر آن معمولاً محدود است و بسیاری از بیماران برای رسیدن به سطح مناسب اسید اوریک به دارو نیاز دارند. داروهای تجویزشده نباید بدون نظر پزشک قطع یا کم شوند.

نتیجه‌گیری

در پاسخ به سؤال «آیا عدس برای نقرس ضرر دارد؟» باید گفت که عدس با وجود داشتن پورین، معمولاً در مقدار متعادل برای مبتلایان به نقرس مضر نیست. پورین موجود در عدس و سایر حبوبات مانند پورین گوشت قرمز و احشاء با افزایش واضح خطر حملات نقرس ارتباط ندارد.

بهتر است عدس به‌صورت پخته، در مقدار متعادل و به‌عنوان جایگزین بخشی از گوشت مصرف شود. افرادی که نقرس شدید، بیماری کلیوی یا حملات مکرر دارند، باید برنامه غذایی خود را با پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم کنند.