صبحانه برای روماتیسم؛ بهترین خوراکیها برای کاهش التهاب و شروع بهتر روز
درد، تورم مفاصل و خشکی صبحگاهی میتوانند آمادهکردن و خوردن صبحانه را برای افراد مبتلا به روماتیسم دشوار کنند. بااینحال، یک صبحانه ساده و متعادل میتواند بخشی از الگوی غذایی سالم برای کنترل وزن، حفظ انرژی و دریافت مواد مغذی موردنیاز بدن باشد.
هیچ ماده غذایی بهتنهایی آرتریت روماتوئید را درمان نمیکند و صبحانه ضدالتهاب نمیتواند جای داروهای تجویزشده را بگیرد. شواهد موجود بیشتر از یک الگوی غذایی مدیترانهای حمایت میکنند؛ الگویی که بر سبزیها، میوهها، غلات کامل، حبوبات، ماهی، مغزها و روغن زیتون تأکید دارد. در این مقاله با بهترین گزینههای صبحانه برای روماتیسم، خوراکیهای نامناسب و چند برنامه سریع و قابلاجرا آشنا میشوید.
پاسخ سریع؛ برای روماتیسم صبحانه چه بخوریم؟
یک صبحانه مناسب برای فرد مبتلا به آرتریت روماتوئید بهتر است ترکیبی از پروتئین، فیبر، چربیهای غیراشباع و میوه یا سبزی داشته باشد.
گزینههای مناسب عبارتاند از:
- جو دوسر با گردو، دارچین و میوههای تازه
- ماست ساده با توتها، دانه چیا یا تخم کتان
- تخممرغ همراه با اسفناج، قارچ و گوجهفرنگی
- نان سبوسدار با آووکادو و تخممرغ
- عدسی کمنمک همراه با نان سبوسدار
- پنیر کمنمک، گردو، سبزی خوردن و نان کامل
- املت سبزیجات با روغن کم
- پودینگ دانه چیا با میوه
- ماهی سالمون یا ساردین همراه با تخممرغ، در صورت سازگاری با ذائقه
دستورهای پیشنهادی بنیاد آرتریت نیز شامل اوتمیل، ماست و توت، تخممرغ با سبزیجات، عدس و تخممرغ و پنکیک حاوی بذر کتان هستند.
منظور از روماتیسم در این مقاله چیست؟
«روماتیسم» یک اصطلاح عمومی است و ممکن است برای بیماریهای مختلفی مانند آرتریت روماتوئید، آرتروز، نقرس یا برخی بیماریهای خودایمنی استفاده شود. این مقاله بیشتر بر آرتریت روماتوئید تمرکز دارد؛ بیماری التهابی و خودایمنی که میتواند باعث درد، تورم و خشکی مفاصل شود.
نیاز غذایی فرد مبتلا به نقرس، بیماری کلیوی، دیابت یا حساسیت غذایی ممکن است با فرد مبتلا به آرتریت روماتوئید متفاوت باشد. بنابراین، برنامه غذایی باید با نوع دقیق بیماری و وضعیت سلامت فرد هماهنگ شود.
آیا صبحانه میتواند روماتیسم را درمان کند؟
خیر. هیچ صبحانه یا رژیم غذایی مشخصی نمیتواند آرتریت روماتوئید را درمان کند. درمان اصلی بیماری معمولاً شامل داروهای کنترلکننده سیستم ایمنی، داروهای ضدالتهاب، ورزش مناسب و پیگیری پزشکی است.
بااینحال، تغذیه متعادل میتواند به حفظ وزن مناسب، سلامت قلب، دریافت پروتئین و فیبر و تأمین مواد مغذی کمک کند. افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید در معرض خطر بیشتر بیماریهای قلبیعروقی قرار دارند؛ به همین دلیل انتخاب غلات کامل، چربیهای سالم و مواد غذایی کمفراوریشده اهمیت بیشتری پیدا میکند.
الگوی غذایی مدیترانهای یکی از مناسبترین الگوهای پیشنهادی برای این افراد است. این رژیم شامل میوه، سبزی، حبوبات، مغزها، غلات کامل، ماهی و روغنهای غیراشباع مانند روغن زیتون است.
ویژگیهای بهترین صبحانه برای روماتیسم
پروتئین کافی داشته باشد
مصرف پروتئین در وعده صبح میتواند به تأمین مواد اولیه موردنیاز عضلات و ایجاد احساس سیری کمک کند. ضعف عضلات اطراف مفصل ممکن است انجام فعالیتهای روزمره را دشوارتر کند؛ بنابراین بهتر است صبحانه فقط از نان، مربا یا چای شیرین تشکیل نشود.
منابع مناسب پروتئین در صبحانه عبارتاند از:
- تخممرغ
- ماست ساده یا ماست یونانی
- شیر
- پنیر کمنمک
- عدس و لوبیا
- حمص
- ماهی
- کره بادامزمینی بدون شکر افزوده
- مغزها و دانهها
حاوی فیبر باشد
جو دوسر، نان سبوسدار، حبوبات، میوهها و سبزیها منابع مناسبی از فیبر هستند. غلات کامل نسبت به محصولات تهیهشده از آرد سفید مواد مغذی و فیبر بیشتری دارند و استفاده از آنها در یک الگوی غذایی سالم برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید توصیه میشود.
چربی سالم داشته باشد
گردو، بادام، دانه چیا، تخم کتان، آووکادو و روغن زیتون حاوی چربیهای غیراشباع هستند. گردو و تخم کتان همچنین منابع گیاهی امگا ۳ محسوب میشوند. البته مغزها انرژی زیادی دارند و بهتر است در مقدار متعادل مصرف شوند.
قند افزوده کمی داشته باشد
غلات صبحانه شیرین، کیک، کلوچه، بیسکویت و نوشیدنیهای قندی معمولاً فیبر کمی دارند و مقدار زیادی قند یا آرد تصفیهشده وارد رژیم میکنند. بنیاد آرتریت پیشنهاد میکند بهجای این محصولات از اوتمیل ساده، میوه، ماست و گزینههای کمفراوریشده استفاده شود.
آمادهکردن آن آسان باشد
درد انگشتان، مچ دست، شانهها و خشکی صبحگاهی ممکن است خردکردن، بازکردن در ظرفها یا ایستادن طولانی کنار اجاق را دشوار کند. صبحانههای آماده از شب قبل، مواد شسته و خردشده و وعدههای قابلانجماد میتوانند فشار آمادهسازی صبحگاهی را کمتر کنند.
بهترین مواد غذایی برای صبحانه ضدالتهاب
جو دوسر
جو دوسر یکی از سادهترین پایههای صبحانه برای روماتیسم است. میتوان آن را با شیر، آب یا نوشیدنی گیاهی بدون شکر تهیه کرد و برای افزایش ارزش غذایی به آن میوه، گردو یا دانهها افزود.
بهتر است از جو دوسر ساده استفاده شود، نه بستههای فوری و طعمدار که ممکن است قند و نمک افزوده زیادی داشته باشند. اوتمیل شبانه نیز بدون نیاز به آشپزی صبحگاهی آماده میشود.
ترکیب پیشنهادی:
- نصف پیمانه جو دوسر
- شیر یا ماست ساده
- مقداری توتفرنگی، سیب یا موز
- یک قاشق دانه چیا یا تخم کتان آسیابشده
- دو تا چهار عدد گردو
- دارچین در صورت تمایل
میوههای رنگی
توتفرنگی، تمشک، زغالاخته، گیلاس، انار، پرتقال، کیوی، سیب و سایر میوههای رنگی حاوی فیبر، ویتامینها و ترکیبات گیاهی هستند. مصرف انواع مختلف میوه و سبزی، بهجای تمرکز روی یک میوه خاص، بخش مهمی از رژیم مناسب آرتریت روماتوئید است.
میوه کامل نسبت به آبمیوه انتخاب بهتری است؛ زیرا فیبر بیشتری دارد و حجم آن به کنترل مقدار مصرف کمک میکند.
گردو و دانهها
گردو، بادام، پسته، دانه چیا و تخم کتان میتوانند به اوتمیل، ماست یا نان اضافه شوند. این مواد چربیهای غیراشباع، پروتئین و فیبر دارند. بنیاد آرتریت، گردو و تخم کتان را از منابع گیاهی امگا ۳ معرفی میکند.
مقدار مناسب برای بیشتر افراد، یک مشت کوچک مغز یا یک تا دو قاشق دانه در طول روز است. مصرف مقدار زیاد میتواند کالری صبحانه را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
ماهیهای چرب
سالمون، ساردین، قزلآلا، تن و ماهیهای آب سرد حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ هستند. شواهد نشان میدهد امگا ۳ ممکن است بهعنوان مکمل درمان دارویی، اثر متوسطی بر بعضی علائم آرتریت روماتوئید مانند درد، تورم و خشکی صبحگاهی داشته باشد؛ اما کیفیت شواهد در همه مطالعات یکسان نیست.
لازم نیست ماهی حتماً در وعده صبح مصرف شود. هدف مهمتر، قرارگرفتن آن در برنامه هفتگی است. برای صبحانه میتوان مقدار کمی سالمون پخته را به املت یا نان سبوسدار اضافه کرد.
تخممرغ
تخممرغ منبع پروتئین است و میتوان آن را با سبزیجات ترکیب کرد. املت اسفناج و قارچ، تخممرغ آبپز همراه با نان کامل یا تخممرغ و عدس، گزینههایی ساده و سیرکننده هستند. بنیاد آرتریت نیز دستورهای مختلفی بر پایه تخممرغ و سبزیجات ارائه کرده است.
روش پخت اهمیت دارد. تخممرغ آبپز یا املت کمروغن انتخاب مناسبتری از تخممرغ سرخشده در کره زیاد یا همراه با سوسیس و کالباس است.
ماست ساده
ماست ساده یا یونانی را میتوان با میوه، گردو، جو دوسر یا دانه چیا مصرف کرد. بهتر است مدل بدون شکر افزوده انتخاب شود؛ زیرا برخی ماستهای میوهای آماده مقدار زیادی قند دارند.
در یکی از منابع پیشنهادی برای آرتریت روماتوئید، ماست ساده همراه با سیب یا توتها بهعنوان صبحانه سریع معرفی شده است.
افرادی که به لاکتوز حساس هستند میتوانند از ماست بدون لاکتوز یا جایگزینهای غنیشده و بدون شکر استفاده کنند.
سبزیجات
اسفناج، قارچ، گوجهفرنگی، فلفل دلمهای، کلم بروکلی و سبزی خوردن را میتوان به املت، ساندویچ یا عدسی اضافه کرد. میوهها و سبزیها حاوی آنتیاکسیدانها، ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی مختلف هستند و بخشی اصلی از الگوی مدیترانهای محسوب میشوند.
حبوبات
عدس، نخود و لوبیا منابع پروتئین گیاهی و فیبر هستند. عدسی کمنمک، حمص همراه با نان کامل یا ترکیب عدس و تخممرغ میتواند صبحانهای مغذی باشد. بنیاد آرتریت نیز صبحانه عدس و تخممرغ و ترکیب لوبیا با تخممرغ را در فهرست دستورهای خود آورده است.
۷ صبحانه مناسب برای روماتیسم
۱. اوتمیل با توت و گردو
جو دوسر را با شیر یا آب بپزید. سپس توتفرنگی، سیب یا زغالاخته و چند عدد گردو به آن اضافه کنید. از شکر، خامه و سیروپهای شیرین استفاده نکنید.
این ترکیب از غلات کامل، میوه و مغزها تشکیل شده و نمونهای نزدیک به الگوی غذایی پیشنهادی برای افراد مبتلا به آرتریت است.
۲. ماست، میوه و دانه چیا
یک کاسه ماست ساده را با میوه تازه، یک قاشق دانه چیا و مقدار کمی گردو ترکیب کنید. تمام مواد را میتوان از شب قبل آماده کرد.
بنیاد آرتریت، کاسه ماست، توت و چیا را از صبحانههای ساده حاوی امگا ۳ گیاهی معرفی کرده است.
۳. عدسی با نان سبوسدار
عدسی را با روغن کم و نمک محدود تهیه کنید. برای طعم بهتر میتوان از زردچوبه در مقدار غذایی، زیره، فلفل و آبلیمو استفاده کرد.
عدس ترکیبی از پروتئین گیاهی، فیبر و کربوهیدرات پیچیده فراهم میکند. بهتر است کنار آن نان کامل و سبزی خوردن مصرف شود.
۴. املت اسفناج و قارچ
اسفناج، قارچ و گوجهفرنگی را با مقدار کمی روغن زیتون تفت دهید و تخممرغ را به آن اضافه کنید. این صبحانه پروتئین و سبزیجات را در یک وعده ترکیب میکند. دستورهای املت و فریتاتای سبزیجات در منابع بنیاد آرتریت نیز پیشنهاد شدهاند.
۵. نان سبوسدار، آووکادو و تخممرغ
یک لایه نازک آووکادوی لهشده را روی نان کامل قرار دهید و آن را با تخممرغ آبپز و گوجهفرنگی سرو کنید.
آووکادو حاوی چربی غیراشباع است و ترکیب آن با تخممرغ و نان کامل، صبحانه را از نظر پروتئین، فیبر و چربی متعادلتر میکند.
۶. نان، پنیر، گردو و سبزی
یک صبحانه ایرانی ساده میتواند شامل نان سنگک یا نان سبوسدار، پنیر کمنمک، گردو، خیار، گوجهفرنگی و سبزی خوردن باشد.
برای کاهش نمک، مقدار پنیر را کنترل کنید و از پنیرهای بسیار شور استفاده نکنید. اضافهکردن گردو و سبزی، تنوع مواد مغذی صبحانه را افزایش میدهد.
۷. پودینگ چیا
دانه چیا را از شب قبل با شیر یا نوشیدنی گیاهی غنیشده و بدون شکر ترکیب کنید و در یخچال بگذارید. صبح روی آن میوه تازه و مقدار کمی مغز بریزید.
این صبحانه به خردکردن و پخت صبحگاهی نیاز ندارد و برای روزهایی که خشکی دستها بیشتر است، گزینهای کاربردی محسوب میشود.
نمونه برنامه هفتگی صبحانه برای روماتیسم
شنبه
عدسی کمنمک، نان سبوسدار و سبزی خوردن
یکشنبه
جو دوسر با سیب، دارچین، تخم کتان و گردو
دوشنبه
تخممرغ آبپز، نان کامل، خیار و گوجهفرنگی
سهشنبه
ماست ساده با توتفرنگی، دانه چیا و بادام
چهارشنبه
املت قارچ، اسفناج و گوجهفرنگی با روغن کم
پنجشنبه
پنیر کمنمک، گردو، سبزی و نان سنگک
جمعه
نان سبوسدار با آووکادو، تخممرغ و گوجهفرنگی
اندازه وعدهها باید با سن، وزن، فعالیت بدنی، دیابت، چربی خون و داروهای مصرفی هماهنگ شود.
صبحانه سریع برای روزهای درد و خشکی مفاصل
درد و خستگی ممکن است باعث شود فرد صبحانه را حذف کند یا به سراغ خوراکیهای آماده و شیرین برود. چند راهکار ساده میتواند آمادهسازی را آسانتر کند:
- اوتمیل یا پودینگ چیا را شب قبل آماده کنید.
- تخممرغها را برای چند روز آبپز و در یخچال نگهداری کنید.
- میوههای شسته و خردشده آماده داشته باشید.
- از سبزیجات منجمد یا از قبل خردشده استفاده کنید.
- عدسی را در چند وعده بپزید و بستهبندی کنید.
- مغزها و دانهها را در ظرفهای کوچک تقسیم کنید.
- صبحانههای آماده خانگی مانند فریتاتا را فریز کنید.
- از ظروف سبک و درهای آسانبازشو استفاده کنید.
آمادهسازی از شب قبل و پخت چند وعده بهصورت همزمان، از راهکارهای پیشنهادی برای افراد مبتلا به آرتریت خودایمنی است که در صبح با درد یا خستگی مواجهاند.
چه چیزهایی برای صبحانه روماتیسم مناسب نیست؟
غلات صبحانه شیرین
بسیاری از غلات صبحانه آماده حاوی شکر افزوده و فیبر کم هستند. بهتر است برچسب محصول بررسی و نمونهای انتخاب شود که غله کامل در ابتدای فهرست ترکیبات قرار داشته باشد.
کیک، کلوچه و شیرینی
این محصولات معمولاً ترکیبی از آرد سفید، شکر و چربی اشباع هستند و نباید صبحانه روزانه باشند. بنیاد آرتریت توصیه میکند شیرینیها و غلات شیرین با گزینههایی مانند اوتمیل ساده جایگزین شوند.
سوسیس، کالباس و گوشتهای فراوریشده
این محصولات معمولاً نمک و چربی اشباع بیشتری دارند. صبحانههای حاوی تخممرغ، حبوبات یا ماهی میتوانند جایگزین مناسبتری برای مصرف روزانه باشند.
نان سفید و مربای زیاد
نان سفید و مربا میتوانند بخش عمده صبحانه را به کربوهیدرات تصفیهشده و قند اختصاص دهند. برای متعادلکردن این وعده، از نان کامل، پنیر کمنمک، تخممرغ، مغزها و میوه کامل استفاده کنید.
چای و قهوه بسیار شیرین
خود چای یا قهوه ساده الزاماً ممنوع نیست؛ اما افزودن چند قاشق شکر، خامه یا سیروپ باعث افزایش قند و کالری صبحانه میشود.
غذاهای بسیار شور
برخی پنیرها، گوشتهای فراوریشده، خیارشور و خوراکیهای بستهبندیشده سدیم زیادی دارند. محدودکردن آنها بهویژه برای افراد مبتلا به فشار خون، بیماری قلبی یا بیماری کلیوی اهمیت دارد.
آیا زردچوبه و زنجبیل برای صبحانه روماتیسم مفیدند؟
زردچوبه و زنجبیل را میتوان در مقدار معمول غذایی برای طعمدادن به عدسی، املت، چای یا غذاها استفاده کرد. بااینحال، شواهد کافی برای اینکه مکملهای زنجبیل یا زردچوبه درمان مؤثری برای آرتریت روماتوئید باشند، وجود ندارد. مصرف دوزهای بالای مکملها نیز ممکن است با داروها تداخل داشته باشد.
بنابراین، استفاده از ادویه در غذا با مصرف کپسول و مکمل غلیظ یکسان نیست. مکملها را بدون مشورت با پزشک شروع نکنید.
آیا مکمل امگا ۳ لازم است؟
مصرف ماهی در برنامه غذایی میتواند امگا ۳ موردنیاز را تأمین کند. برخی پژوهشها نشان دادهاند مکملهای امگا ۳ ممکن است بهطور متوسط به کاهش بعضی علائم آرتریت روماتوئید کمک کنند، اما جایگزین درمان اصلی نیستند.
مکمل امگا ۳ ممکن است با داروهای مؤثر بر انعقاد خون تداخل داشته باشد و در بعضی افراد عوارض گوارشی ایجاد کند. افرادی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، اختلال خونریزی دارند یا قرار است جراحی شوند، نباید بدون نظر پزشک مکمل مصرف کنند.
آیا حذف لبنیات یا گلوتن برای روماتیسم ضروری است؟
برای همه افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید، حذف کامل لبنیات یا گلوتن توصیه عمومی محسوب نمیشود. حذف خودسرانه گروههای غذایی ممکن است دریافت پروتئین، کلسیم، فیبر یا بعضی ویتامینها را کاهش دهد.
اگر پس از مصرف ماده غذایی خاص بهطور تکراری دچار علائم گوارشی، حساسیت یا تشدید مشخص علائم میشوید، بهتر است موضوع را با پزشک یا متخصص تغذیه بررسی کنید. رژیم حذفی باید هدفمند و محدود به یک دوره مشخص باشد، نه اینکه چندین گروه غذایی همزمان کنار گذاشته شوند.
نکات مهم درباره دارو و صبحانه
داروهای آرتریت روماتوئید شرایط مصرف متفاوتی دارند. بعضی داروها باید همراه غذا مصرف شوند و برخی مکملها یا خوراکیها ممکن است با آنها تداخل داشته باشند.
نکات ایمنی:
- دارو را دقیقاً طبق نسخه مصرف کنید.
- زمان دارو را براساس توصیه پزشک تغییر ندهید.
- مکمل آهن، کلسیم، امگا ۳ یا گیاهی را خودسرانه شروع نکنید.
- اگر دارو باعث تهوع یا بیاشتهایی میشود، با پزشک درباره تغییر زمان مصرف مشورت کنید.
- داروهای تجویزشده را با رژیم غذایی یا دمنوش جایگزین نکنید.
NHS تأکید میکند شواهد حمایتکننده از بیشتر مکملها در آرتریت روماتوئید محدود است، هرچند برخی مکملها ممکن است برای پیشگیری از عوارض داروها توسط پزشک تجویز شوند.
سؤالات متداول درباره صبحانه برای روماتیسم
بهترین صبحانه ضدالتهاب چیست؟
یک گزینه ساده، جو دوسر همراه با توتها، گردو و تخم کتان است. این ترکیب غلات کامل، میوه و چربی غیراشباع را در یک وعده فراهم میکند. بااینحال، هیچ صبحانهای بهتنهایی التهاب بیماری را کنترل نمیکند.
آیا تخممرغ برای روماتیسم بد است؟
تخممرغ برای بیشتر افراد میتواند بخشی از رژیم متعادل باشد. بهتر است با سبزیجات و روغن کم تهیه شود و بهطور مداوم همراه با سوسیس، کره زیاد یا نان سفید مصرف نشود.
آیا عدسی برای روماتیسم مناسب است؟
بله، عدس منبع پروتئین گیاهی و فیبر است. عدسی کمروغن و کمنمک همراه با نان سبوسدار میتواند صبحانه مناسبی باشد.
آیا عسل برای روماتیسم مفید است؟
عسل درمان روماتیسم نیست و همچنان نوعی قند محسوب میشود. مقدار کم آن ممکن است در برنامه غذایی جا داشته باشد، اما نباید به تصور خاصیت درمانی بهصورت زیاد مصرف شود.
آیا چای برای روماتیسم ضرر دارد؟
چای ساده برای بیشتر افراد ممنوع نیست. مشکل اصلی معمولاً شکر زیاد، شیرینی کنار چای یا تداخل احتمالی بعضی نوشیدنیها و مکملها با شرایط پزشکی فرد است.
آیا قهوه برای آرتریت روماتوئید مجاز است؟
قهوه ساده در مقدار متعادل برای بسیاری از افراد قابلاستفاده است. اگر قهوه باعث تپش قلب، اضطراب، رفلاکس یا اختلال خواب میشود، مقدار آن باید محدود شود. قهوههای حاوی شکر، خامه و سیروپ انتخاب مناسبی برای مصرف روزانه نیستند.
آیا حذف صبحانه التهاب را بیشتر میکند؟
شواهد کافی وجود ندارد که خوردن صبحانه بهتنهایی باعث کاهش وزن یا کنترل مستقیم آرتریت شود. کیفیت غذایی مهمتر از اجبار به خوردن یک وعده است. اگر صبحها اشتها ندارید، میتوانید یک وعده کوچک و مغذی مانند ماست و میوه یا تخممرغ و نان کامل انتخاب کنید.
آیا صبحانه میتواند خشکی صبحگاهی را از بین ببرد؟
خیر. خشکی صبحگاهی یکی از علائم بیماری است و درمان آن به کنترل مناسب آرتریت روماتوئید بستگی دارد. صبحانه سالم میتواند بخشی از مراقبت عمومی باشد، اما جای درمان دارویی، فعالیت بدنی و توصیه پزشک را نمیگیرد.
نتیجهگیری
بهترین صبحانه برای روماتیسم یک غذای معجزهگر نیست؛ بلکه وعدهای متعادل و کمفراوریشده است. جو دوسر، میوههای رنگی، سبزیجات، تخممرغ، حبوبات، ماست ساده، نان سبوسدار، گردو و دانهها از گزینههای مناسب برای شروع روز هستند.
در مقابل، غلات شیرین، کیک و کلوچه، گوشتهای فراوریشده، غذاهای بسیار شور و صبحانههای حاوی مقدار زیاد شکر و چربی اشباع بهتر است محدود شوند. در مجموع، الگوی غذایی مدیترانهای که شامل میوه، سبزی، غلات کامل، حبوبات، ماهی، مغزها و روغن زیتون است، انتخاب مناسبی برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید محسوب میشود.
برای روزهایی که درد و خشکی مفاصل بیشتر است، صبحانه را از شب قبل آماده کنید و از غذاهای سادهای مانند اوتمیل شبانه، تخممرغ آبپز، عدسی آماده یا ماست و میوه استفاده کنید. اگر علاوه بر روماتیسم به دیابت، بیماری قلبی، کلیوی یا اضافهوزن مبتلا هستید، برنامه غذایی باید توسط متخصص تغذیه تنظیم شود.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص، درمان و توصیه اختصاصی پزشک یا متخصص تغذیه نیست.
دیدگاهها