Tag Archives: رژيم

خبرگزاری آريا – رژيم غذايي متناسب با بيماران دياليزي


رژيم غذايي متناسب با بيماران دياليزي

خبرگزاري آريا –
رژيم غذايي براي دياليز, تغذيه بعد از دياليز
افراد مبتلا به بيماري‌هاي کليوي بايددر استفاده از مواد غذايي حاوي فسفر بااحتياط عمل کنند
وقتي کليه هاي شما ديگر قادر به حذف مواد زايد از بدن نباشند پزشک ممکن است دياليز را تجويز کند. درنتيجه تنظيم يک برنامه غذايي براي کمک به حفظ برخي مواد مغذي خاص در خون مهم است.
اکثر بيماران استفاده ‌كننده از دستگاه‌هاي دياليز، بيشتر هفته ‌اي سه بار براي دفع سموم بدن به مركز درماني كه خدمات دياليز ارائه مي‌دهد، رجوع مي‌كنند و اين گروه از بيماران بايد علاوه بر اين كه فرآيند درمان خود را قطع نمايند از الگوهاي غذايي مخصوصي نيز استفاده كنند.
رژيم غذايي يك بيمار دياليزي بايد يك رژيم غذايي كم‌چرب، كم‌نمك و كم‌پروتئين باشد.
مثلا يك بيمار دياليزي بايد تا مقدار امكان از گوشت قرمز كمتر استفاده نمايد، در غذاهاي خود تا جايي كه مي‌تواند از نمك استفاده نكرده و از مصرف حبوبات نيز خودداري كند.
مصرف مواد غذايي کم‌ سديم
سديم، يکي از ترکيباتي است که به‌عنوان نگهدارنده به بسياري از مواد غذايي اضافه مي‌شود. به افراد تحت درمان با دياليز توصيه ميشود که ميزان سديم دريافتي خود را به بيشتر از ۲ هزار ميلي‌گرم در روز نرسانند. پختن غذا در خانه با کمک ادويه‌ها و گياهان مختلف، روش مناسبي براي محدود کردن سديم در رژيم غذايي اين بيماران است.
همچنين توجه به برچسب هاي مواد غذايي و پرهيز از مصرف مواد غذايي کنسروشده يا از پيش‌ آماده شده هم اهميت ويژه‌اي دارد. سعي کنيد از گوشت‌ها، ميوه‌ها و سبزي‌ ها بصورت تازه استفاده کنيد. ميان‌وعده‌ها و اسنک هاي مصرفي در اين بيماران نيز بايد از انواع کم‌نمک يا بدون نمک انتخاب شوند.
نظارت بر دريافت پتاسيم
غلات، نان‌ها، ميوه‌ها و سبزي‌ها حاوي مقادير زيادي از پتاسيم هستند. همچنين جايگزين‌هاي نمک نيز بايد با احتياط مصرف شوند، چون بسياري از آن‌ها کلرايد پتاسيم دارند. مواد غذايي کم‌ پتاسيم پيشنهادي عبارتند از نان، برنج و ماکاروني سفيد، کلم بروکلي تازه، هويج و خيار. گوجه‌فرنگي، سيب‌زميني، موز، غلات سبوس‌دار و آب پرتقال حاوي مقدار خيلي زيادي از پتاسيم هستند و در دوره دياليز بايد از مصرف آن‌ها پرهيز کرد يا مصرف‌شان را به حداقل رساند.
رژيم غذايي براي دياليز, تغذيه بعد از دياليز
ميزان پروتئين مورد نياز در دوره دياليز روزانه به‌طور متوسط ۱۸۰ تا ۲۷۰ گرم مي باشد
مصرف چربي
هم اکنون علت ۵۰درصد مرگ افراد دياليزي ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي متاثر از چربي بالاست. از اين رو روغن هاي مصرفي فرد دياليزي مي بايست از چربي هاي گياهي حاوي چربي امگا۳ باشد.
همچنين اين نکته فراموش نشود که هر فرد دياليزي روزانه به بيشتر از ۳۰ الي ۳۵ کيلو کالري به ازاي هرکيلوگرم وزنش نياز داد، ازاين رو انرژي بيشتر مصرف نکند وچربي مصرفي خود را نيز براساس همين ميزان کالري غذايي تنظيم کند.
بيشتر بيماران استفاده کننده از دستگاههاي دياليز معمولا هفته اي سه بار براي دفع سموم بدن به مرکز درماني که خدمات دياليز ارائه مي دهد،مراجعه مي کنند واين گروه از بيماران بايد علاوه بر اينکه فرايند درمان خود را قطع نکنند از الگوهاي غذايي خاصي نيز استفاده کنند.
محدود کردن استفاده از مواد غذايي حاوي فسفر
افراد مبتلا به بيماري‌هاي کليوي بايد در استفاده از مواد غذايي حاوي فسفر نيز با احتياط عمل کنند. اگر رژيم غذايي فرد مبتلا به نارسايي کليه از نظر فسفر تنظيم نشود خطر افزايش فسفات خون (هيپرفسفاتمي) و عواقب ناشي از آن وجود دارد مثلاً فسفات اضافي مي‌تواند با کلسيم در بافت‌هاي نرم مانند کليه نارسا رسوب کند و مشکلات را دو چندان کند. شکلات ، ذرت برشته، نوشابه هاي سياه رنگ حاوي کوال ،کاکائو، ماهي بويژه ماهي سفيد ،زرده تخم مرغ ،کله پاچه، شير،ماست، لوبياقرمز،عدسي،آجيل )فندق،پسته،بادام زميني(حاوي فسفر بالايي هستند . به همين دليل مصرف محصولات لبني بايد به يک واحد در روز محدود شود.
دريافت پروتئين به اندازه کافي
بيمارانيکه تحت دياليز قرارمي گيرند قبل از شروع دياليز محدوديت مصرف پروتئين در رژيم غذايي آنها وجود دارد اما پس از شروع دياليز به خاطر اينکه سموم ناشي از تجويز پروتئين توسط دستگاه دياليز تاحدي برداشته مي شود مقدار مصرف پروتئين بيماران بايد نسبت به قبل از دياليز افزايش يابد. چرا که پروتئين در بدن موجب رشد،ايجاد نيرو و ترميم بافتهاي آسيب ديده مي شود و درصورت عدم مصرف مقاديرکافي پروتئين ، قدرت دفاعي بدن در مقابل بيماريها به خطر مي افتد. بيماران دياليزي بايدازپروتئين باکيفيت بالا استفاده نمايند.
منابع پروتئين هاي مرغوب شامل: ماهي، مرغ،گوشت گاو،گوشت گوسفند، شيروتخم مرغ است. گروه غلات و حبوبات حاوي پروتئين مي باشند اما پروتئين آنها از نوع گياهي و نامرغوب بوده و پس براي مصرف بيماران دياليزي مناسب نمي باشند.
ميزان پروتئين مورد نياز در دوره دياليز، روزانه به‌طور متوسط ۱۸۰ تا ۲۷۰ گرم (۶۰ تا ۹۰ گرم در هر وعده) مي باشد. البته همه گوشت‌هاي مصرفي بايد از نوع بدون چربي انتخاب شوند و بدون نمک يا سُس استفاده شوند.
رژيم غذايي براي دياليز, تغذيه بعد از دياليز
بيماران دياليزي هم با رعايت برخي نکات ايمني مي توانند به ورزش مورد علاقه خود بپردازند
نوشيدن مايعات به اندازه کافي
در دوره دياليز، ميزان مايعات مورد نياز براي افراد مبتلا به بيماري‌هاي کليوي براساس دو عامل تعيين مي‌شود:‌ نظر پزشک و ميزان ادرار توليدشده توسط کليه‌ها. اين ميزان تجويزي بايد آب مورد نياز بدن را حفظ کند، اما نبايد باعث احتباس بيش از حد مايعات در بين جلسات دياليز شود. لازم است فرد همودياليزي ازميزان ادرارش بطور دقيق باخبر باشد.به عنوان مثال اگر فرد دياليزي روزانه در ۲۴ساعت ۱۵۰۰ سي سي ادرار دارد،بايد روزانه ۱۵۰۰ بيشتر آب ننوشد،يا اگر ميزان ادرار وي کمتر از ۱۰۰۰ سي سي است،ميزان مصرف آب نيز بايد در وي بين ۸۰۰تا۱۲۰۰ سي سي باشد.
مصرف بيش از اين مقدار آب سيستم قلبي عروقي را مختل ميکند وسبب بهم خوردن وضعيت عمومي بدن مي شود.
آب‌ميوه‌هاي انگور و سيب در کنار آب معمولا گزينه‌هاي مناسبي براي اين بيماران هستند.
ورزش را ترک نکنيد
شايد کمتر بيماري اي را بتوان نام برد که در آن ورزش کردن موجب حاد شدن بيماري شود. داشتن تحرک و نشاط،علاوه بر اين که از نظر جسمي به بهبود بيماري ها کمک مي کند،در ارتقاي روحيه فرد بيمار نيز تاثير شگرفي دارد. بيماري دياليز نيز از اين موضوع مستثني نيست و بيماران دياليزي هم با رعايت برخي نکات ايمني مي توانند به ورزش مورد علاقه خود بپردازند.
ورزش کردن براي بيمار دياليزي ممنوع نيست،بلکه اين گروه از بيماران هم مي توانند ورزش کنند،فقط بايد مراقب باشند که از انجام ورزش هاي سنگين امتناع کنند و ورزش هاي معمولي و سبک را انجام دهند.
مراقب ديابت و فشارخون باشيد
سن و جنسيت،دوعاملي است که معمولا بر بسياري از بيماري ها تاثير مستقيم مي گذارد در بيماران مبتلا به بيماري هاي مزمن کليه که از دياليز استفاده مي کنند،نوع جنسيت بيمار ربطي به بروز بيماري ندارد،اما احتمال دارد با افزايش سن،ميزان ابتلاي افراد به بيماري هاي مزمن کليه افزايش يابد.
چون بيماري هايي مثل ديابت و فشارخون،درسنين بالاتر شايع تر است واين دو بيماري هم مي تواند عوارض کليوي درپي داشته باشد،بنابراين همه افراد بايد مراقب قند و فشارخون خود باشند.
گردآوري:بخش سلامت بيتوته
منابع:behsite.ir
pr.kums.ac.ir
mynutrition.ir



خبرگزاری آريا – رژيم دوکان،رژيمي سريع براي کاهش وزن


رژيم دوکان،رژيمي سريع براي کاهش وزن

خبرگزاري آريا –
لاغري سريع با رژيم دوکان, رژيم لاغري دکتر دوکان
دوکان رژيمي پرپروتئين و کم‌کربوهيدرات براي کاهش وزن است که ۴ مرحله دارد
اگر به‌ دنبال رژيمي سريع براي کاهش وزن هستيد، رژيم دوکان (Dukan) مي‌تواند پاسخگوي نيازهاي شما باشد. در ادامه، ضمن معرفي اين رژيم، يک برنامه‌ي عملي غذايي براي آن را نيز معرفي مي‌کنيم.
رژيم دوکان يک رژيم غذايي فرانسوي براي کاهش وزن است که با پيگيري اصول آن ،وزن دلخواه به دست مي آيد.
دوکان، رژيمي پرپروتئين و کم‌کربوهيدرات براي کاهش وزن است که ۴ مرحله دارد. اين رژيم ابداع پزشک فرانسوي پير دوکان است که در زمينه‌ي کاهش وزن تخصص داشت. دکتر دوکان اين رژيم را در دهه‌ي ۷۰ با الهام از بيمار چاقي طراحي کرد که گفته بود به جز گوشت مي‌تواند از خوردن هر غذاي ديگري بگذرد. بعد از اينکه او ديد بيماران زيادي توانستند با اين رژيم وزن خود را کاهش دهند، در سال ۲۰۰۰ کتاب «رژيم دوکان» را منتشر کرد. کتاب او به ۳۲ زبان منتشر و تبديل به يکي از کتاب‌هاي پرفروش شد. براساس گزارش‌ها، اين رژيم باعث لاغري سريع، آسان و بدون گرسنگي بيماران شده است.
اين رژيم بخشي از خصوصيات رژيم‌هاي استيلمن (Stillman) و آتکينز (Atkins) را داراست.
در مرحله اول رژيم دوکان تا ۷۲ نوع مواد غذايي، مي توانيد انتخاب کنيد. مصرف کربوهيدرات در اين رژيم جايي ندارد ، حتي اگر به عنوان ميوه و سبزي مصرف شود. رژيم غذايي دوکان، شبيه رژيم غذايي کتوژنيک است که در هر دو، تاکيد برحذف چربي و کربوهيدرات و مصرف پروتئين است.
رژيم هاي کتوژنيک اساسا بدن را مجبور مي کنند تا با سوختن کربوهيدرات به چربي، انرژي توليد کند. اين کار تقريبا نتيجه داده و اثر مطلوبي بر کاهش وزن دارد. گرچه سطح بالاي کتون ها در بدن مي تواند مشکل ساز باشد و ممکن است حالت کتوز براي بدن فرد ايجاد شود.
رژيم دوکان مبتني بر اين تئوري است که، پروتئين مي تواند در کاهش وزن موثر باشد، زيرا ميزان کالري آن کم است؛ اين کار باعث مي شود تا فرد در رژيم غذايي خود موفق باشد، پروتئين، انرژي بيشتري مصرف مي کند و بنابراين کالري بيشتري مي سوزد. محدود کردن مصرف کربوهيدرات ها و چربي ها باعث مي شود که در بدن، حالت گرسنگي ايجاد شده و باعث مي شود بدن از ذخاير چربي براي انرژي استفاده کند.
لاغري سريع با رژيم دوکان, رژيم لاغري دکتر دوکان
بعضي افراد در رژيم دوکان، دچار ضعف بدني ناشي از حالت کتوز مي شوند
قوانين کاهش وزن رژيم دوکان
اين رژيم بر پايه‌ي چهار مرحله طراحي شده است. دکتر پير دوکان اعتقاد دارد که کاهش کربوهيدرات مي تواند کليد رسيدن به کاهش سريع وزن باشد.
مراحل رژيم دوکان
چهار مرحله در رژيم غذايي دوکان وجود دارد. رژيم غذايي دوکان در اين چهار فاز، شامل مواد غذايي طبيعي و غير منجمد شده است. همچنين فعاليت فيزيکي در اين چهار مرحله، انجام مي شود. در فاز اول که به فاز حمله هم معروف است، کاهش وزن بيشتري صورت مي گيرد و شامل مصرف مواد غذايي بدون چربي يا با چربي خيلي کم و با پروتئين زياد است و تقريبا ده روزه است.
در اين رژيم غذايي مي توانيد ۶۸ پروتئين را انتخاب کنيد. هيچ شمارش کالري انجام نمي شود و مي توانيد مواد غذايي مانند گوشت گاو، ماهي، مرغ، تخم مرغ، سويا و پنير مصرف کنيد ، اما بايد کاملا کم چرب باشد. به طور کلي در چهار فاز رژيم دوکان مصرف هر نوع چربي کاملا ممنوع است و نقش پروتئين در اين رژيم زياد است.
در رژيم غذايي دوکان و در هر مرحله حداقل ۱٫۵ قاشق غذاخوري سبوس جو مي توانيد مصرف کنيد که تنها منبع کربوهيدرات در اين مرحله است. سبوس جو داراي فيبر بسيار زياد است، بنابراين مقدار زيادي از کربوهيدرات ها شکسته و هضم نمي شوند.
همچنين سبوس جو دوسر به مهار گرسنگي کمک مي کند، زيرا حجم آن، تا حدود ۲۰ برابر زياد مي شود و احساس گرسنگي را از بين مي برد. هر روز بايد حداقل ۱٫۵ ليتر آب مصرف کنيد و۲۰ دقيقه تمرين بدني داشته باشيد.
رژيم دوکان فاز دوم
در مرحله دوم ، مرحله اول بايد ثابت شود. در اين مرحله ، که مدت آن ده روز است مي توان از سبزيجات هم استفاده کرد. در پنج روز اول مواد غذايي با پروتئين بالا و بدون چربي مصرف مي شود و در پنج روز دوم هم مي توان از سبزيجات و سبوس جو استفاده کرد.
در اين مرحله، براي رسيدن به وزن دلخواه خود، به تدريج و با اضافه کردن ۳۲ سبزي خاص به رژيم غذايي، پيش مي رويد. اما مصرف ميوه در اين مرحله، مجاز نيست. مصرف سبوس، ويتامين کليدي در رژيم دوکان است. در اين مرحله، غذاهاي مختلفي را مي توان مصرف کرد ، اما اگر سبب افزايش وزن شود، ممنوع خواهند شد.
شما مي توانيد مقدار نامحدودي پروتئين کم چربي مصرف کنيد و مصرف سبزي هايي اسفناج، باميه، کاهو و لوبيا سبز، مانعي ندارد. با اين وجود، مصرف پروتئين فاقد چربي و سبزيجات کم کربوهيدرات بيشتر مي شود. اما به طور کلي اين روند بايد حفظ شود و پروتئين ها همراه با سبزيجات کم نشاسته به صورت نامحدودي مصرف خواهد شد.
در فاز دوم، روزانه مصرف ۱٫۵ ليتر آب و يک قاشق غذاخوري سبوس جو را ادامه دهيد. مصرف هويج، ذرت و نخود که از سبزيجات نشاسته اي هستند، مجاز نيست. در فاز دوم، هر روز ۳۰ دقيقه تمرين کند.
فاز سوم رژيم دوکان
مرحله سوم يا مرحله تثبيت، مانند فاز اول است. در اين مرحله ، تمرکز فرد هم بر کاهش وزن است و هم تلاش مي کند تا وزن اوليه بازگشت نکند. در اين مرحله، مي توانيد هر روز، مقادير نامحدودي پروتئين و سبزيجات مصرف کنيد.
در فاز سوم، ميوه هاي کم قند ، پنير کم چربي، دو برش نان، يک يا دو بار مواد غذايي نشاسته دار در هر هفته ، مصرف مي شود.
در يک وعده غذايي، مي توانيد با رعايت اصول، مواد غذايي مورد نظر خود را مصرف کنيد. در طول اين مرحله ، مصرف مواد غذايي اصلي با پروتئين خالص يک روز در هفته، شروع مي شود. در فاز سوم، ترجيحا ۲۵ دقيقه تمرين بدني در روز انجام مي شود.
لاغري سريع با رژيم دوکان, رژيم لاغري دکتر دوکان
رژيم دوکان يک رژيم غذايي فرانسوي براي کاهش وزن است
فاز چهارم رژيم دوکان
در فاز چهارم، کاهش وزن به ثبات مي رسد و شامل حفظ طولاني مدت برنامه رژيم غذايي است. در اين مرحله فرد نبايد انتظار داشته باشد که وزن زيادي را از دست بدهد. در فاز چهارم، مي توانيد با رعايت قوانين ساده رژيم دوکان، هر نوع مواد غذايي را مصرف کنيد.
يک روز در هفته مي توانيد از مواد غذايي با پروتئين کامل استفاده کنيد. همچنين مصرف سه قاشق غذاخوري سبوس جو در روز و ۲۰ دقيقه تمرين بدني در هر روز در نظر گرفته مي شود.
در فاز چهارم، شما مجاز به مصرف ميوه هاي کم قند، سرکه، آدامس بدون قند و ادويه ها هستيد. همچنين توصيه مي شود در اين مرحله، مکمل هاي مولتي ويتامين و مواد معدني ، مصرف شود.
ليست غذاهاي رژيم دوکان
به طور کلي در رژيم غذايي دوکان همه نوع مواد غذايي مصرف مي شود اما بدون مصرف چربي و کربوهيدرات بالا.
برخي از اين مواد غذايي عبارتند از:
گوشت قرمز بدون چربي، ماهي و مرغ، به صورت کبابي. سير، پياز، سس سويا، آب ليمو، استفاده از ادويه ها و گياهان براي عطر و طعم، به عنوان مثال، ميگو با زنجبيل، مرغ با دارچين و پنير کم چرب.
در رژيم غذايي دوکان، شمارش کالري و کربوهيدرات انجام نمي شود اما اصول اوليه آن در نظر گرفته مي شود. در رژيم غذايي دوکان، ليستي از ۱۰۰ مواد غذايي به همراه برخي مواد ديگر ارائه مي شود.
رژيم دوکان متمرکز بر پروتئين کم چرب، از جمله محصولات لبني غير چربي است و مصرف چربي هاي لبني يا هر چربي اشباع شده، محدود بوده و مجاز نيست. مصرف اقلام غذايي در ليست ۱۰۰ پروتئين و سبزيجات، به طور نامحدود است و شما مي توانيد به صورت روزانه بر روند پيشرفت خود نظارت داشته باشيد.
لاغري سريع با رژيم دوکان, رژيم لاغري دکتر دوکان
رژيم دوکان مبتني بر اين تئوري است که، پروتئين مي تواند در کاهش وزن موثر باشد
نمونه رژيم غذايي:
صبحانه : قهوه با شيرين کننده مصنوعي
ماست بدون چربي
جو دو سر
ميان وعده: پنير کاتيج بدون چربي
نهار: تخم مرغ آبپز با مايونز بي شکر
استيک گريل شده
ماست بدون چربي
عصرانه: ماست بدون چربي
شام:
ميگو
مرغ گريل شده
خردل
آب فراوان
عوارض رژيم دوکان
همانند بسياري از روش هاي رژيم غذايي، رژيم دوکان هم عوارض جانبي دارد. در فاز اول، مصرف مقدار فيبر محدود است.
همين موضوع مي تواند منجر به يبوست شود. بعضي افراد در رژيم دوکان، دچار ضعف بدني ناشي از حالت کتوز مي شوند. يکي ديگر از عوارض رژيم دوکان، احتمال آسيب رساني به کليه است.
ساير عوارض جانبي هم شامل القا علائم آنفلوانزا است که بر اثر مشکلات ناشي از عدم مصرف کربوهيدرات ها ايجاد مي شود. خستگي و ضعف هم مي تواند مشکل ساز شده و علاوه بر اين، اين رژيم براي همه افراد مناسب نيست. در رژيم دوکان بايد مصرف آب زياد باشد.
گردآوري:بخش سلامت بيتوته
منبع:nabzema.com



خبرگزاری آريا – مزاياي رژيم گياهخواري سالم


مزاياي رژيم گياهخواري سالم

خبرگزاري آريا – محققان در يک بررسي جديد بار ديگر تاثيرات رژيم غذايي گياه خواري بر سلامتي را مورد مطالعه قرار داده‌اند که حاکي از فوائد بسيار آن است.
به گزارش خبرگزاري آريا از ايسنا، اگرچه در رژيم گياهخواري نيز انتخاب مواد غذايي سالم و باکيفيت حائز اهميت است. به بيان ديگر غلات سفيد و تصفيه شده نيز اساس گياهي دارند اما جزو خوردني‌هاي سالم نيستند.
سايت مديکال ديلي در مطلبي تازه به برخي از مهمترين فوائد رژيم غذايي گياهي اشاره کرده که به شرح زير است:
بهبود سلامت قلب: گروهي از محققان هلندي به مطالعه روي ۶۰۰۰ نفر پرداخته و دريافتند افرادي که از پروتئين گياهي مصرف مي‌کنند نسبت به مصرف کنندگان پروتئين حيواني کمتر در معرض ابتلا به بيماري قلبي هستند.
انجمن قلب آمريکا نيز اعلام کرده است که افراط در مصرف پروتئين حيواني به دليل وجود چربي اشباع شده مي‌تواند سطح کلسترول را افزايش دهد و خطرزا باشد.
کاهش خطر ابتلا به ديابت: در مطالعه‌اي که در آمريکا انجام گرفت مشخص شد در افراد گياهخوار فاکتورهاي خطرزاي ابتلا به ديابت کمتر است. اين فاکتورها شامل شاخص توده بدني پايين، فشار خون پايين، دور کمر کوچکتر، پايين بودن ميزان چربي شکمي و کلسترول پايين است.
افزايش وزن ناچيز: محققان آمريکايي در مطالعه‌اي مشاهده کردند رژيم‌هاي غذايي گياهخواري که مبتني بر انتخاب خوردني‌هاي گياهي سالم همچون غلات، ميوه، سبزي و خشکبار است با ميزان افزايش وزن کمتري همراه است.
کاهش خطر مرگ: بررسي‌ها نشان مي‌دهد انتخاب بهترين گزينه‌ها در رژيم غذايي گياه‌خواري مهم است. مطالعه انجام شده روي ۳۰ هزار فرد بزرگسال در آمريکا نشان داد انتخاب مواد غذايي گياهي که سالم و باکيفيت هستند در اين نوع از رژيم غذايي با کاهش ۳۰ درصدي مرگ زودرس همراه است. همچنين اين تاثيرگذاري در مبتلايان به بيماري‌هاي مزمن بيشتر است.


خبرگزاری آريا – رژيم غذايي مزاج سرد و خشک در فصول گرم


رژيم غذايي مزاج سرد و خشک در فصول گرم

خبرگزاري آريا –
علائم مزاج سوداوي, توصيه هاي طبي براي مزاج سوداوي
رژيم غذايي مزاج سوداوي ماهيت خاک داشته و سرد و خشک است
طب باستاني مزاج افراد را به ۴ دسته کلي تقسيم بندي کرده که عبارتند از؛ سرد و تر، گرم و تر، گرم و خشک و سرد و خشک که هر کدام از اين مزاج‌ها خصوصيات مخصوص به خود را داشته و پيشنهاد مي‌شود تا براي داشتن زندگي بهتر و سالم‌تر يک سري نکات تغذيه‌اي را رعايت کنند.
در اين مطلب به رژيم غذايي مزاج سوداوي که ماهيت خاک داشته و سرد و خشک است، مي‌پردازيم پس با ما همراه باشيد.
معرفي مزاج سرد و خشک
مزاج سوداوي‌ها سرد و خشک و سنگين‌ترين مزاج است.
پوست اين افراد خشک و تيره و مزه دهانشان شور يا ترش است.
زيادي اين مزاج فرد را دلتنگ، بي‌حوصله و افسرده مي‌کند و اگر به تعادل نرسد اختلالات روحي ظاهر مي‌شود.
غذا‌هاي مانده، بيات، نمک‌سود و دودي، سودا را زياد مي‌کند و خوردن يخ و مصرف غذا‌هاي فرآوري و سرخ شده براي اين افراد مضر بوده، اما غذا‌هاي گرم توصيه مي‌شود.
افراد سوداوي مزاج در صورت عدم رعايت دستورات، استعداد بيشتري براي بروز علائم و بيماري‌هاي ذيل دارند:
بي خوابي، لخته شدن خون، آترواسکلروز، نفخ روده و معده، درد معده، خشکي پوست، ترک پوست، افسردگي، اسکيزوفرني، پسوريازيس و بزرگي طحال.
خصوصيات جسمي و رواني مزاج‌هاي سوداوي
اين افراد اندامي لاغر دارند. کم خواب بوده و بيني خشکي دارند. به شيريني وگرمي‌ها نسبت به سردي‌ها تمايل بيشتري نشان مي‌دهند. بيشتر تمايل به هواي گرم دارند و در فصل بهار راحت ترند. فصل پاييز براي ايشان فصل نا مطلوبي است.
افراد داراي مزاج سرد و خشک افرادي دقيق، منظم، دورانديش و محاسبه گر هستند و بسيار از فلاسفه و دانشمندان در اين دسته مزاجي قرار دارند.
علائم مزاج سوداوي, توصيه هاي طبي براي مزاج سوداوي
پوست افراد سوداوي خشک و تيره و مزه دهانشان شور يا ترش است
علائم سرد مزاج‌ها يعني افسردگي و گريه، سفيده چشم سياه، سوزش معده، سوزش ادرار، لاغري، رنگ چهره کدر (نامساوي براق)، يبوست شديد، عصبانيت، وسواس، توهم، پژمردگي، ادرارتيره مدفوع تيره، بوي بددهان، کابوس ديدن و خواب‌هاي اجق وجق، اين‌ها بايد غذا‌هاي سرد و خشک (سوداوي) را ازبرنامه غذائي خود حذف يا کم نمايند.
نکات قابل توجه سرد مزاج‌هاي خشک
• اين افراد داراي پوست خشک بوده وبايد پوست خود را با روغن زيتون يا روغن کنجد چرب کنند.
• ۱۰-۱۵ دقيقه پياده روي بعد از شام برايشان مفيد است.
• از مايعات به همراه چند قطره ليموترش تازه به اندازه کافي استفاده کنند.
• آب هويج و آب سيب را فراموش نکنند.
• حمام کردن با آب ولرم و ماساژ بدن با روغن‌هاي مناسب مفيد مي‌باشد.
• هر ۱۳ ساعت بيني خود را با کمي روغن بادام شيرين مرطوب نمايند.
• ورزش‌هاي سبک مانند پياده‌روي انجام دهند.
• سفر‌هاي کوتاه به خصوص به مناطق مرطوب و معتدل توصيه مي‌شود.
• دستور تنفس طبيعي را صبح زود و بعدازظهر‌ها انجام دهند.
• حداقل به ۵-۶ ساعت خواب نياز دارند.
• خوابيدن در طي روز براي آن‌ها مضر است.
• از هواي سرد و خشک مثل هواي پاييز، محيط و فعاليت‌هايي که موجب افزايش سردي و خشکي مي‌شوند خودداري کنند.
• از بي خوابي و کم خوابي خودداري نمايند.
• افسردگي غم، تنهايي موجب تشديد علائم سوداوي مي‌شوند.
• استفاده مداوم از رايانه و زياد تماشاکردن تلويزيون، سودا را افزايش مي‌دهد.
علائم مزاج سوداوي, توصيه هاي طبي براي مزاج سوداوي
پرهيز‌هاي غذايي مزاج سوداوي
پرهيز‌هاي غذايي مزاج سرد و خشک
مصرف بيش از حد و بدون مصلح بادمجان، غذا‌هاي نمک سود مثل ماهي دودي ماهي شور، خيار شور، نمک زياد، پنير شور
گوشت گاو و حيوانات پير، گوشت شتر مرغ، غذا‌هاي مانده، بيات و فريز شده
لبنيات، کلم، گل کلم، کاهو، ماهي، برنج سفيد، عدس، ترشي ها، سرکه، تمبر هندي، غوره و آبغوره
سيب زميني، گوجه‌فرنگي، قارچ، لوبيا سبز، نخود فرنگي، ذرت (بلال)، ارزن، جو
تمام ميوه‌هاي ترش مانند انواع آلو ترش، انار ترش، پرتقال، تمشک، گريپ فروت، ليمو (در صورت استفاده از ميوه‌هاي داراي مزاج سرد، پس از خوردن آن‌ها ميتوان از يک تا دو قاشق غذاخوري عسل استفاده نمود.
(از تمامي غذا‌ها و نوشيدني‌هايي که داراي مزاج سرد به ويژه سرد و خشک هستند پرهيز و در صورت ضرورت و نياز، حتماً با مصلحت آن و به مقدار خيلي کم استفاده کنند.)
علائم مزاج سوداوي, توصيه هاي طبي براي مزاج سوداوي
رژيم غذايي مزاج سرد و خشک
رژيم‌هاي غذايي مختص مزاج‌هاي سوداوي
گوشت بره، شتر، کبوتر، گنجشک و سار، مرغ محلي فربه، تخم مرغ محلي
گندم، لوبيا، سيب با پوست و دانه، گلابي، طالبي، به، بادام شيرين، خربزه، انگور، آب نارگيل، آلو شيرين
در صورت مصرف برنج حتماً از شويد، زيره سياه و زعفران استفاده شود.
سبزي‌هاي گرم مانند نعناع، ريحان، ترخون، مرزه، جعفري، تره، ساقه کرفس، کنگر، چغندر، شلغم، ترب، هويج فرنگي
عسل، توت، کشمش، انجير، خرما، هل، دارچين، زنجبيل، زعفران، زيره
استفاده از بذر‌هاي ملين مانند قدومه شيرازي، تخم ريحان، سالاد فصل با مقداري جوانه گندم
شربت زعفران، فرني بادام، نخود، نخودآب، کنجد، ارده، عسل، شيره خرما يا انگور، پسته، گردو، فندق
نان سنگک کنجدي با کره محلي گاوي و مرباي بالنگي که در تهيه آن از عسل استفاده شده است.
منبع: yjc.ir


خبرگزاری آريا – رژيم غذايي مزاج گرم و تر در هواي گرم


رژيم غذايي مزاج گرم و تر در هواي گرم

خبرگزاري آريا –
غذاهاي مفيد براي مزاج گرم و تر, مزاج گرم و تر
خوراکي‌هاي مناسب براي مزاج گرم و‌تر
طب سنتي با تقسيم بندي مزاج افراد به ۴ دسته سرد و تر، سرد و خشک، گرم و‌تر و گرم و خشک توصيه‌ها و پرهيزات خاصي را براي هر کدام از اين مزاج‌ها دارد که افراد با رعايت آن مي‌توانند زندگي بهتر و به اصطلاح سبک تري داشته باشند.
در اين مطلب به رژيم غذايي مزاج گرم وتر در تابستان مي‌پردازيم پس با ما همراه باشيد.
معرفي مزاج گرم وتر
مزاج دموي (خون) ماهيت هوا دارد و گرم و‌تر است.
مزاج دموي‌ها گرم و‌تر است و تعادل آن به ترکيبات شيميايي موجود در خون مربوط مي‌شود.
افراد با اين مزاج پوست مرطوب با منافذ باز دارند و پرمو و پراشتها هستند.
افزايش اين مزاج موجب سنگيني، شيرين شدن دهان، قرمزي زبان و سرخي پوست مي‌شود.
پرخوري بر حالت دموي مزاج مي‌افزايد و استفاده از غذا‌هاي سرد، ميانه‌روي در خوردن و نوشيدن زياد آب رقيقي خون را زياد و از حرارت بدن مي‌کاهد.
اين گروه از افراد گرايش به چاقي دارند، بافت‌هاي بدنشان نرم و مرطوب و خون‌سازي در آنان زياد است، خواب خوبي دارند، نرم‌خو و مهربان‌تر از ساير مزاج‌ها هستند و نبض آن‌ها محکم، پر مي‌زند و بدنشان گرم است.
غذاهاي مفيد براي مزاج گرم و تر, مزاج گرم و تر
مزاج دموي (خون) ماهيت هوا دارد و گرم و‌تر است
اين افراد بسيار اجتماعي هستند و، چون مستعد ابتلا به بيماري‌هاي قلبي و عروقي و سکته‌هاي مغزي هستند بايد از غذا‌هايي با طبع لطيف براي کاهش غلظت خون خود استفاده کنند.
افرادي که داراي مزاج گرم و‌تر يا دموي هستند بهتر است غذا‌هاي نشاسته‌اي کمتر بخورند و مصرف فست‌فود و سرخ‌کردني و غذا‌هاي تند و پرادويه برايشان خوب نيست.
خوراکي‌هاي مناسب براي مزاج گرم و‌تر
مصرف خاکشير، تخم ريحان، سوپ يا آش جو، نان جو، برگ زردآلو، هلو و انجير براي اين افراد مناسب است، اما بايد مصرف آب يخ، نوشابه، تخم‌مرغ، بادنجان، نوشيدني همراه با غذا، ترشي، سرکه، سير و چاي را کم کنند.
لبنيات: کشک، قراقروت.
حبوبات: باقلا خشک، برنج، جو، ذرت، عدس، ماش، ارزن.
سبزيجات: گشنيز، ريواس، ترشک.
ميوه‌ها: آلبالو، انارترش، ازگيل، بالنگ، تمرهندي، زالزالک، زرشک، زيتون، زغال‌اخته، سنجد، غوره، گريپ‌فروت، ليموعماني، نارنج.
فرآورده حيواني: گوشت گاو، گوشت بز، سيرابي، قلوه گوسفند.
توت و بذرها: بارهنگ، تمشک، شاه‌توت.
ادويه‌ها و چاي‌هاي سنتي: قهوه، نشاسته.
مغز‌هاي گياهي: بلوط، شاه دانه، شاه‌بلوط.
مواد فرآوري شده: سرکه.
غذاهاي مفيد براي مزاج گرم و تر, مزاج گرم و تر
افرادي که داراي مزاج گرم و‌تر يا دموي هستند بهتر است غذا‌هاي نشاسته‌اي کمتر بخورند
نکاتي که مزاج گرم و‌تر بايد در زندگي روزمره رعايت کند
۱- از غذا‌هاي با فيبر بالا استفاده نماييد تا اجابت مزاج طبيعي داشته باشيد.
۲- انجام حجامت سالي ۲ الي ۳ بار براي شما خيلي مفيد مي‌باشد.
۳- کم خوري و استفاده از غذا‌هاي کم‌کالري و ساده، بخصوص در ماه‌هاي گرم سال برايتان مفيد است.
۴- بهتر است از مصرف زياد ادويه‌هاي تند و انواع شور، گوشت زياد، غذا‌هاي نشاسته‌اي (ماکاروني، برنج، سيب‌زميني) و گرمي جات، پرهيز کنيد.
۵- خوردن آب و چاي را حتي‌المقدور با چند قطره آب ليموشيرين تازه همراه کنيد.
۶- هر روز ۱۵ الي ۳۰ دقيقه پياده‌روي و يا دويدن صبحگاهي داشته باشيد.
۷- شش تا هفت ساعت خواب در شبانه‌روز براي شما کافي مي‌باشد.
غذاهاي مفيد براي مزاج گرم و تر, مزاج گرم و تر
افرادي که داراي مزاج گرم و‌تر هستند از مصرف زياد ادويه‌هاي تند و انواع شور خودداري کنند
اين غذا‌ها و نوشيدني‌ها براي افراد با مزاج گرم و‌تر مناسب نيست:
گوشت‌ها و غذاها: گوشت گوسفند، بره، بوقلمون، جگر، اردک، تخم اردک و مرغابي، رشته‌فرنگي، ماکاروني، کيک‌ها و بيسکويت‌ها
سبزيجات: زيتون، زنجبيل تازه، پياز، سير، نعناع، شويد
آجيل و ميوه‌جات: خرما، انبه، بادام، پسته، موز، فندق، انجير، انگور
دانه‌ها و حبوبات: گندم
روغن‌ها: روغن کرچک، روغن‌زيتون، روغن آفتابگردان
ادويه‌جات: فلفل سياه، فلفل سفيد، زنجبيل خشک‌شده، رازيانه، آويشن
نوشيدني‌ها و شيرين‌کننده‌ها: عصاره انبه، آب انگور، آب گرم، عسل، شکر، نمک، چاي‌هاي گياهي با طبع گرم و اغلب غذا‌هاي شور و شيرين
منبع: yjc.ir


خبرگزاری آريا – بهترين رژيم غذايي تابستاني را دنبال كنيد


بهترين رژيم غذايي تابستاني را دنبال كنيد

خبرگزاري آريا –
بهترين رژيم غذايي تابستاني را دنبال كنيد
با وجودي كه فصل تابستان ممكن است خاطره پيك نيك ها، چيپس ها و دسرهاي شكلاتي خوشمزه را در ذهن تداعي كند اما متخصصان تغذيه معتقدند كه در اين فصل دنبال كردن يك رژيم غذايي سالم راحت ترين كار است.
با وجودي كه فصل تابستان ممكن است خاطره پيك نيك ها، چيپس ها و دسرهاي شكلاتي خوشمزه را در ذهن تداعي كند اما متخصصان تغذيه معتقدند كه در اين فصل دنبال كردن يك رژيم غذايي سالم راحت ترين كار است.
در فصل تابستان سبزيجات و ميوه هاي تازه به ميزان فراوان در دسترس است و بنابراين فرصت ها براي انتخاب گزينه هاي تغذيه اي سالم تر، فراهم مي شود.
بنابراين با وعده هاي غذايي سالم و تمرينات ورزشي مناسب در اين فصل مي توانيد تمام وزن اضافي و ناخواسته خود را از بين ببريد.
نكته اول اين كه توصيه مي شود براي رفع تشنگي آب بنوشيد، هرچند اغلب ما تمايل داريم از نوشيدني هاي گازدار در اين فصل استفاده كنيم اما آب گزينه اي مناسب تر و عاقلانه تر است.
چون بدن را خنك نگه مي دارد و مانع از دست رفتن آب بدن مي شود و همچنين كالري اضافي هم به بدن شما وارد نمي كند. آب ليموي تازه و آب نارگيل هم گزينه هاي مناسبي براي رفع تشنگي در تابستان هستند. منبع:jamejamonline.ir



خبرگزاری آريا – رژيم غذايي راهکاري در درمان افسردگي


رژيم غذايي راهکاري در درمان افسردگي

خبرگزاري آريا – محققان استراليايي معتقدند رژيم غذايي مديترانه اي نه تنها به درمان افسردگي کمک مي‌کند بلکه روش درماني مقرون به صرفه اي نيز هست.
به گزارش خبرگزاري آريا از ايسنا، محققان استراليايي اظهار داشتند در اين مطالعه هزينه‌هاي مشاوره، مراجعه به مراکز خدمات درماني، دارو و غذا بررسي شده تا ارزيابي شود آيا عامل مداخله گر تغذيه اي مي‌تواند به لحاظ اقتصادي ارزشمندتر باشد.
محققان به دنبال شواهدي بودند که نشان دهد چگونه رژيم غذايي مي تواند براي درمان افسردگي مورد استفاده قرار گيرد به همين دليل از بيماران درخواست شد تا رژيم غذايي مديترانه اي را دنبال کرده و مصرف سبزي‌جات، ميوه‌ها، غلات، ماهي و روغن زيتون را افزايش داده و خوراکي‌هاي ناسالم را به حداقل برسانند.
محققان اظهار داشتند مشاوره‌هاي تغذيه اي در کنترل چاقي، بيماري‌ قلبي- عروقي و ديابت مقرون به صرفه است اما بررسي‌هاي جديد همچنين حاکي از آن است مبتلايان به افسردگي با بهبود رژيم غذايشان مي توانند به راهکار به صرفه تري براي کاهش علائم مشکلات روان دست پيدا کنند.


خبرگزاری آريا – مشاوره، اراده، رژيم و کاهش وزن


مشاوره، اراده، رژيم و کاهش وزن

خبرگزاري آريا – اگر جزو خوانندگان ستون «اعتراف‌هاي يک روزنامه نگار چاق» باشيد حتما مي‌دانيد يک چالش لاغري چند ماهه را شروع کرده‌ام و قرار است از وزن ۲۰۰/۷۹ گرم به وزن ايده‌آل که ۶۰ تا ۶۳ کيلوگرم است برسم چون استخوان‌بندي درشتي دارم و نيازي نيست بيشتر از اين مقدار وزن کم کنم.
به گزارش جام جم، از هفته پيش پس از مراجعه به کلينيک تغذيه، رژيم شروع شد؛ رژيمي شامل صبحانه، ناهار، شام و دو ميان‌وعده. سخت‌ترين قسمت اين بود که بايد هر روز سراغ غذاهاي مجاز مي‌رفتم نه هر غذايي که دوست دارم يا هوس مي‌کردم، مثلا همبرگر يا سيب‌زميني تنوري يا فيله سوخاري و مخلفات با يک ليوان نوشابه و بهترين بخش رژيم منظم‌شدن ريتم غذا‌خوردنم بود و همچنان ادامه دارد، چون در هيچ وعده‌اي احساس گرسنگي شديد نمي‌کنم، بنابراين خبري هم از هول زدن و کالري‌خوري‌هاي اضافه نيست. البته در طول اين يک هفته، ناپرهيزي‌هايي هم داشتم و بلافاصله هم عذاب وجدان گرفتم، اما به گفته سولماز توکلي، مشاور تغذيه و رژيم درماني و عضو انجمن تغذيه ايران، اين موضوع طبيعي است و قرار نيست موفقيت به معني عمل کردن صددرصدي به برنامه رژيم لاغري‌ام باشد.
نکته بسيار مهم اين که من معتقدم اصولا کاهش وزن کار بسيار سختي است و در کنار اراده و انگيزه‌هاي قوي يک راهنماي درست و حسابي مي‌خواهد؛ درست مثل صعود به يک قله.
مثلا همه ما مي‌دانيم براي لاغر شدن بايد کمتر غذا بخوريم و تحرکمان را بيشتر کنيم، اما در عمل به مشکل برمي خوريم؛ چون راهکارهاي اصولي را بلد نيستيم و کسي نيست کنترلمان کند. بله کنترل، چون تا وقتي اجبار و پيگيري در کار نباشد کمتر کسي مي‌تواند از چاقي خـداحافظي کنــــد. در مورد من که همين‌طور است و اگر قرار باشد خودم رژيم بگيرم قطعا موقتي است، اما حالا که قرار است هر دو هفته يکبار در کلينيک تغذيه وزن شوم و رژيم جديد بگيرم مدام به غذا خوردنم دقت مي‌کنم تا زيادتر از حد تعيين شده نباشد.
اهميت اين موضوع آنجا بيشتر مي‌شود که مدام با مشاور تغذيه در ارتباط باشي. در پايان روز هفتم از مشاورم اجازه گرفتم خودم را وزن کنم آن هم با ترازوي ديجيتال که در خانه داشتيم. هر چند تا پيش از اين از ترس اضافه شدن وزنم بندرت سراغش مي‌رفتم. البته بهتر است وزن‌کشي با يک ترازو باشد، اما از آنجا که اولين بار است رژيم مي‌گيرم حسابي ذوق‌زده بودم ببينم آيا در طول اين يک هفته وزن کم کرده‌ام؟
از طرفي، اولين روز هم عدد ترازوي مطب و ترازوي خانه يکي بود پس مي‌توانستم به عددي که مي‌بينم اعتماد کنم. وقتي روي ترازو رفتم باورم نمي‌شد اين کم‌خوري‌ها نتيجه داده و وزنم دو کيلو کمتر شده است!
حتي با وجود نداشتن پياده روي‌هايي که بايد انجام مي‌دادم، اما نشد. در واقع بيشترين نگراني‌ام هم درباره نداشتن پياده روي بود که طبق برنامه بايد هر روز حداقل ۴۵دقيقه طول مي‌کشيد. روز اول و دوم و چهارم حدود ۵۰دقيقه‌اي در استخر راه رفتم، اما روز پنجم کمردرد ناشي از ديسک کمر اجازه نداد قدم از قدم بردارم و در همان ۱۵دقيقه اول بدنم پايان ورزش را اعلام کرد.
احتمالا در مراجعه بعدي به کلينيک درباره لزوم فعاليت بدني در کنار رژيم غذايي از مشاورم سوال مي‌کنم. شايد مشکل خيلي‌ها باشد! بايد اعتراف کنم همچنان با صبحانه خوردن مشکل دارم و به اين وعده نمي‌رسم، چون شب‌ها تا ديروقت درگير کار هستم و صبح‌ها دير بيدار مي‌شوم. پس عملا اين وعده حذف مي‌شود. فعلا مهم‌ترين هدفم اصلاح همين عادت اشتباه است و بايد به مروز سعي کنم ساعت‌هاي خوابم تنظيم شود.


خبرگزاری آريا – رژيم غذايي سالم براي افراد ديابتي


رژيم غذايي سالم براي افراد ديابتي

خبرگزاري آريا – ديابت تبديل به يک اپيدمي جهاني شده است اما به گفته محققان، مي توان با يک رژيم غذايي سالم اين بيماري را کنترل کرد.
به گزارش خبرگزاري آريا از مهر، به گفته محققان دانشگاه هاروارد، مواد خوراکي اي که به کاهش اين ريسک کمک مي کنند شامل سبزيجات برگدار سبز، جو دو سر، ماست و محصولات لبني، انگور، سيب، بلوبري و گردو هستند. حتي در اين فهرست قهوه هم وجود دارد.
با اينکه به افراد داراي اضافه وزن، کاهش وزن توصيه مي شود اما محققان دريافته اند بدون کاهش وزن و با تغيير وضعيت به سوي يک رژيم غذايي سالم تر نيز مي توان به کاهش خطر ابتلا به ديابت کمک کرد.
کيفيت چربي ها و کربوهيدرات ها مهم تر از کميت و ميزان آنهاست. بدين معنا که بايد به جاي غلات تصفيه شده از غلات کامل حاوي سبوس استفاده کرد، مصرف کربوهيدرات هاي فرآوري شده را محدود کرد و به جاي گوشت قرمز و فرآوري شده، از ماهي و مرغ استفاده کرد.
همچنين انتخاب چربي هاي گياهي بر چربي هاي حيواني ارجح است. بايد مصرف ميوه، سبزيجات، حبوبات و مغزيجات آجيلي بيشتر شده و از مصرف الکل، نوشابه هاي حاوي قند و شيريني جات پرهيز شود.
بهترين رژيم غذايي براي افراد ديابتي عبارتند از رژيم غذايي مديترانه اي؛ رژيم غذايي حاوي شاخص گلوکز پايين؛ رژيم غذايي حاوي مقدار نسبتا کم کربوهيدرات؛ و رژيم غذايي گياهي.


خبرگزاری آريا – رژيم غذايي در بيماران کم خوني آنمي


رژيم غذايي در بيماران کم خوني آنمي

خبرگزاري آريا –
رژيم غذايي در بيماران کم خوني آنمي
كم‌خوني وضعيتي است كه در آن تعداد يا اندازه گلبول‌هاي قرمز و يا مقدار هموگلوبين موجود در خون كاهش يافته و تبادل اكسيژن و دي‌اكسيدكربن بين خون و سلول‌هادچار اختلال مي‌شود. از علل ايجادكننده كم‌خوني مي‌توان كمبودهاي تغذيه‌اي، خونريزي، ناهنجاري‌هاي ژنتيكي، بيماري‌هاي مزمن و يا مسموميت‌هاي دارويي را نام برد. منظور از كم‌خوني‌هاي تغذيه اي كم‌خوني‌هايي است كه در اثر دريافت ناكافي مواد مغذي ايجاد مي‌شوند.
از مهم‌ترين مواد مغذي جهت خون‌سازي كه كمبود آن‌ها موجب بروز كم‌خوني مي‌شود مي‌توان به آهن،‌ ويتامين ب ۱۲ و اسيدفوليك اشاره كرد. از بين آن‌ها كم‌خوني ناشي از فقر آهن يكي از شايع‌ترين كم‌خوني‌هاي تغذيه‌اي است.
كم‌خوني ناشي از فقر آهن
فقر آهن يكي از شايع‌ترين اختلالات تغذيه‌اي در كشورهاي در حال توسعه و مهم‌ترين علت كم‌خوني تغذيه اي در كودكان و زنان در سنين باروري است كه با ايجاد گلبول‌هاي قرمز كوچك و كاهش ميزان هموگلوبين مشخص مي‌شود كه اين بيماري سبب اتلاف منابع و مراقبت‌هاي بهداشتي، كاهش بهره‌وري در اثر افزايش ميزان مرگ و مير ابتلا به بيماري در مادران و كودكان و بالاخره كاهش ظرفيت جسمي‌ و رواني در بخش بزرگي از جامعه مي‌شود.
ميزان نياز به آهن
ميزان نياز به آهن براساس سن، جنس و وضعيت فيزيولوژيكي افراد متفاوت است. مثلا زنان باردار به علت افزايش حجم خون، رشد جنين و جفت و ساير بافت‌ها به آهن بيشتري نياز دارند. به همين دليل بيش از سايرين در معرض خطر كم‌خوني قرار دارند. در شيرخواران در صورت سلامت مادران، ميزان آهن موجود در شير مادر براي ۶ـ۴ ماه اول زندگي كافي است. ولي در مورد نوزاداني كه با وزن كم متولد مي‌شوند، ذخاير آهن كم بوده و بايد از ۳ ماهگي آهن اضافي به صورت قطره خوراكي خورانده شود. همچنين بستن پيش از موقع بند ناف نيز به اين دليل كه نوزاد را از يك سوم كل خونش محروم مي‌كند، خطر فقر آهن را افزايش مي‌دهد.
دلايل فقر آهن
دلايل گوناگوني براي كمبود آهن وجود دارد كه از آن جمله مي‌توان به علل زير اشاره كرد
۱ ـ دريافت ناكافي آهن به دليل رژيم غذايي مورد استفاده كه در آن آهن كمي ‌وجود دارد، مانند بعضي از رژيم‌هاي گياه خواري.
۲ ـ جذب ناكافي آهن در اثر اسهال، كاهش ترشح اسيد معده، مشكلات گوارشي يا تداخلات دارويي و داروهايي مثل كلستيرامين، سايمتيدين، پانكراتين، رانيتيدين و تتراسايكلين).
۳ ـ افزايش نياز به آهن براي افزايش حجم خون در دوران نوزادي، نوجواني، بارداري و شيردهي.
۴ ـ خون‌ريزي زياد در دوران عادت ماهانه و يا در اثر جراحات يا ناشي از هموروييد (بواسير) يا بيماري‌هاي بدخيم و انگل‌ها. كمبود آهن در مردان بزرگسال معمولا در اثر از دست دادن خون است.
علايم كم‌خوني ناشي از فقر آهن
بعضي از علايم كم‌خوني فقر آهن عبارتند از:
رنگ پريدگي پوست، زبان و مخاط داخل لب و پلك چشم‌ها، خستگي زودرس، سرگيجه و سردرد، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها، حالت تهوع و در كم‌خوني شديد گود شدن روي ناخن(ناخن قاشقي).
درمان كم‌خوني ناشي از فقر آهن
براي درمان كم‌خوني از چند روش استفاده مي‌شود كه بهترين و كم‌خطرترين آن‌ها استفاده از مكمل‌هاي خوراكي است. درمان با نمك‌هاي ساده آهن مثل سولفات فروي خوراكي كاملا موثر بوده و به شكل قرص، كپسول يا مايع است و بايد مصرف آن‌ها تا چندين ماه ادامه يابد.
چنانكه اين قرص‌ها با معده خالي مصرف شوند جذب آن‌ها بهتر و بيشتر صورت مي‌گيرد، ولي در اين حالت سبب تحريك معده و بروز مشكلات گوارشي مي‌شوند. عوارض گوارشي ناشي از مصرف آهن نظير تهوع، دل پيچه، سوزش قلب، اسهال يا يبوست را مي‌توان به حداقل رساند، به شرطي كه آهن را با ميزان بسيار كم مصرف كرده و به تدريج به ميزان آن افزوده تا به حد مورد نياز بدن برسد. بهتر است قرص آهن در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشي از آن كاهش يابند.
ويتامينC جذب آهن را افزايش مي‌دهد. به همين دليل معمولا مصرف ويتامين C به همراه آهن پيشنهاد مي‌شود. علاوه بر درمان دارويي بايد به ميزان آهن قابل جذب در غذا نيز توجه كرد. جذب آهن غذا اغلب تحت تاثير شكل آهن موجود در آن مي‌باشد. آهن موجود در پروتئين‌هاي حيواني مانند گوشت گاو، ماهي، پرندگان (آهن هم) بيشتر جذب مي‌شود، در حالي كه جذب آهن پروتئين‌هاي گياهي مانند سبزي‌ها و ميوه‌ها (آهن غيرهم) كمتر مي‌باشد. بايد توجه داشت كه ويتامينC جذب آهن سبزي‌ها و ميوه‌ها (آهن غيرهم) را بيشتر مي‌كند. مصرف چاي همراه يا بلافاصله بعد از غذا مي‌تواند جذب آهن را تاحدصفر تا پنج درصد كاهش دهد.
قهوه، تخم‌مرغ، شير و لبنيات، نان گندم، حبوبات (حاوي اسيد فيتيك) و فيبرهاي غذايي جذب آهن را به علت تشكيل كمپلكس‌هاي نامحلول كاهش مي‌دهند. بنابراين فرآورده‌هاي حاوي آهن، طي يك ساعت قبل يا دو ساعت بعد از مصرف هر يك از اين مواد نبايد مصرف شود.
منابع غذايي آهن دار
منابع غذايي آهن‌دار عبارتند از جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهي، زرده تخم‌مرغ، سبزي‌هاي داراي برگ سبز تيره مانند جعفري، اسفناج و حبوبات، مثل عدس و لوبيا همچنين ميوه‌هاي خشك (برگه‌ها) بخصوص برگه زردآلو و دانه‌هاي روغني.
عوامل افزايش دهنده جذب آهن و منابع غذايي آن‌ها:
۱ـ اسيد سيتريك و اسيد اسكوربيك يا ويتامين ث كه در آلو، خربزه، ريواس، انبه، گلابي، طالبي، گل كلم، سبزي‌ها، آب پرتقال، ليمو شيرين، ليمو ترش، سيب و آناناس وجود دارند مي‌توانند عوامل افزايش دهنده جذب آهن در بدن باشند.
۲ ـ اسيد ماليك و اسيد تارتاريك كه در هويج، سيب زميني، چغندر، كدوتنبل، گوجه فرنگي، كلم پيچ و شلغم موجود است نيز سبب افزايش جذب آهن مي‌شوند.
۳ ـ محصولات تخميري مثل سس سويا نيز در اين دسته از عوامل گنجانده مي‌شود.
توصيه‌هاي كلي زير را به كار ببنديد:
۱ ـ استفاده از غذاهايي كه غني از آهن مي‌باشند.
۲ ـ استفاده از منابع غذايي حاوي ويتامين ث هر وعده غذايي جهت جذب بهتر آهن (مثل پرتقال، گريب‌فروت، گوجه فرنگي، كلم، توت فرنگي، فلفل سبز، ليمو ترش)
۳ ـ گنجاندن گوشت قرمز، ماهي يا مرغ در برنامه غذايي.
۴ ـ پرهيز از مصرف چاي يا قهوه همراه يا بلافاصله بعد از غذا.
۵ ـ برطرف كردن مشكلات گوارشي و يبوست.
۶ ـ تصحيح عادات غذايي غلط (مثل مصرف مواد غير خوراكي مانند خاك، يخ) كه خود از علايم كم خوني فقر آهن مي باشند.
۷ ـ مشاوره با پزشك و متخصص تغذيه جهت پيشگيري به موقع و يا بهبود كم‌خوني.
۸ ـ استفاده از نانهايي كه از خمير ورآمده تهيه شده‌اند.
۹ ـ استفاده از خشكبار مثل توت خشك، برگه آلو، انجير خشك و كشمش كه منابع خوبي از آهن هستند.
۱۰ ـ استفاده از غلات و حبوبات جوانه زده.
۱۱ ـ شست و شو و ضد عفوني كردن سبزي‌هايي كه استفاده مي‌كنيد.
۱۲ ـ شستن كامل دستها با آب و صابون قبل از تهيه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج
۱۳ ـ مصرف روزانه يك قرص آهن از پايان ماه چهارم بارداري تا سه ماه پس از زايمان در زنان باردار.
۱۴ ـ مصرف قطره آهن همزمان با شروع تغذيه تكميلي تا پايان ۲ سالگي در كودكان.



1 2 3