Tag Archives: آغاز

جشنواره ۷۷ روزه کلینیک پوست و مو ایران نوین آغاز شد


با توجه به استقبال روزافزون از روش های جدید کاشت و ترمیم مو و ابرو این نکته حایز اهمیت است که میزان آگاهی مردم نسبت به پیوند موی طبیعی و نتایج مطلوب آن چقدر است. طبیعتاَ هرکسی به دنبال دریافت بهترین و با کیفیت ترین خدمات با حداقل هزینه است.

به گزارش بازتاب،کلینیک تخصصی پوست و مو ایران نوین همواره در تلاش است ، ضمن استفاده از جدیدترین و علمی ترین تکنیکهای کاشت موی سر و ابرو و همچنین استفاده از مجرب ترین متخصصان کاشت مو در ایران، تخفیف هایی را برای بیماران خود در نظر گیرد.از جمله این تخفیف ها، برگزاری جشنواره هایی است که در آن مراجعه کنندگان می توانند با هزینه ای پایین از باکیفیت ترین خدمات کاشت مو و ابرو استفاده کنند.

جشنواره ۷۷ روزه کلینیک پوست و مو ایران نوین آغاز شد

 

جشنواره ۷۷ روزه کلینیک ایران نوین جدیدترین جشنواره ای است که در آن خدمات کاشت مو و ابرو به صورت اقساطی انجام می شود.این شرایط جدید به گونه ای است که بیمار ۷۷درصد هزینه کاشت مو و ابرو خود را به صورت چک طی ۷ ماه پرداخت می کند.علاوه بر بازپرداخت ۷ ماهه مراجعه کنندگان با هر ۳ میلیون خرید، شانس خود را در قرعه کشی جایزه ویژه جشنواره ۷۷ روزه کلینیک ایران نوین امتحان می کنند. . در این جشنواره، به ۷۷ نفر کارت هدیه ویژه استفاده از خدمات کلینیک اهدا می شود..

علاوه بر این در این جشنواره به نفر اول خودروی پراید نفر دوم تور ترکیه ( ۲ نفر ) –نفر سوم تور کیش ( ۲ نفر ) و همچنین به ۱۰ نفر آخر هم هر کدام ۵ گیفت کارت ۱۰۰ هزار تومانی ویژه استفاده از خدمات کلینیک هدیه داده می شود. جشنواره ۷۷ تابستان ایران نوین از ۱۵ تیر ماه آغاز و تا پایان شهریور ماه به مدت ۷۷ روز ادامه خواهد داشت.

 

جشنواره ۷۷ روزه کلینیک پوست و مو ایران نوین آغاز شد

 

کلینیک ایران نوین تلاش می کند با توجه فضای ناسالم رقابتی که در حوزه کاشت مو و کاشت ابرو وجود دارد با استفاده از بهترین تجهیزات، خدمت رسانی به بیماران را انجام دهد. این فضای رقابتی ناسالم و همچنین نوع ارائه خدمات در این صنعت بسیار پراکنده و گسترده شده است.به نحوی که مراکز دیگر برای تبلیغات خود بازیگران و هنرمندان مختلف را ، محور رقابت قرار می دهند. ایران نوین به عنوان بزرگترین کلینیک زیبایی کشور ، با شعار« تغییر، تفاوت ماست » تنها برندی است که به دور از هیچ حاشیه ای، فضایی امن را برای مراجعه کنندگان و بیماران خود فراهم کرده و مخاطبین می توانند برای کاشت مو و ابرو به آن اعتماد کنند.

شما می توانید هم اکنون برای استفاده از تخفیف های ویژه خدمات زیبایی و کاشت مو در جشنواره تابستانه ۷۷ روزه کلینیک ایران نوین با شماره ۰۲۱۲۲۲۲۱۰۰۰ تماس حاصل نموده یا اینجا را کلیک کنید تا مشاوران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.


خبرگزاری آريا – افزايش سطح انرژي بدن در آغاز روز با رنگ نارنجي و چند اقدام ساده


افزايش سطح انرژي بدن در آغاز روز با رنگ نارنجي و چند اقدام ساده

خبرگزاري آريا –
سطح انرژي
افزايش سطح انرژي با رنگ نارنجي
افزايش سطح انرژي بدن در آغاز روز بسيار مهم است، چه براي دانش آموزان و چه براي کارمندان. چند راهکار ساده و جالب به شما ارائه مي دهيم که به افزايش سطح انرژي بدن کمک مي کنند.
روش‌هاي متعددي براي افزايش سطح انرژي بدن شما در زماني که انرژي‌تان به اتمام رسيده و تمرکز کردن برايتان دشوار شده است، وجود دارد. بهترين گزينه‌ها براي افزايش سطح انرژي در کوتاه‌ترين زمان ممکن براي شروع روزي عالي، در زير بيان شده است.
افزايش سطح انرژي با دوش گرفتن
براي چند ثانيه دوش سرد بگيريد (البته اگر جرات مي‌کنيد) يا حداقل صورت خود را با آب خنک بشوييد. بسياري از کارشناسان مي‌گويند که حتي مواجهه کوتاه‌مدت با سرما مي‌تواند براي بدن مفيد باشد.
افزايش سطح انرژي با رنگ نارنجي
Leatrice Eiseman مدير اجرايي موسسه Pantone Color مي‌گويد، رنگ نارنجي تحريک‌کننده و انگيزه‌دهنده است. چرا؟ همه ما رنگ نارنجي را به عنوان رنگي پر انرژي مي‌شناسيم و بدن ما نيز به چنين رنگي واکنش پر انرژي از خود نشان مي‌دهد. با اضافه کردن يک گلدان نارنجي رنگ به فضاي سرويس بهداشتي، تاثير آن را تجربه کنيد.
افزايش سطح انرژي با گشايش دل
مربي سلامت و يوگا Kerri Axelrod از بوستون مي‌گويد، انجام يوگا سبب گشايش قلب و آسودگي دل مي‌شود و حرکاتي مانند حرکت کبري سبب افزايش ميزان چشم‌گيري انرژي در بدن مي‌شود. براي انجام حرکت، به روي شکم خود دراز کشيده. با استفاده از عضلات کمر خود، سر و بالا بدنه خود را به بالا بِکِشيد. آرنج خود را در برابر کف زمين قرار بدهيد. به قسمت قفسه سينه ستون فقرات خود قوس بدهيد. به زاويه مستقيم خود نگاه بکنيد.
افزايش سطح انرژي با موسيقي
افزايش سطح انرژي بدن در آغاز روز با رنگ نارنجي و چند اقدام ساده
Elizabeth Lombardo نويسنده مقالات علمي مي‌گويد: تحقيقات نشان مي‌دهند که گوش دادن به موسيقي که دوست داريد مي‌تواند انرژي بدن را افزايش دهد.
افزايش سطح انرژي با روغن‌هاي ضروري
استفاده از روغن‌هاي ضروري مانند رزماري، به طور طبيعي سبب شادابي مي‌شود. استفاده از يک قطره روغن‌هاي ضروري مي‌تواند افزايش انرژي در افراد گوناگون را به همراه داشته باشد.
منبع : faradeed.ir



خبرگزاری آريا – يائسگي با چه علائمي در زنان آغاز مي شود؟


يائسگي با چه علائمي در زنان آغاز مي شود؟

خبرگزاري آريا –
پيشگيري از يائسگي زودرس يائسگي مرحله اي از زندگي است که همه زنان آن را در ميانسالي تجربه مي کنند
معناي واژه يائسگي در زبان انگليسي خبر از قطع يک مرحله کلافه کننده در زندگي مي دهد. واژه menopause (يائسگي) از ترکيب دو واژه menstruation (قاعدگي) و pause (بند آمدن و قطع شدن) شکل گرفته است. اين معني نشان از ورود زن به يک مرحله جديد دارد و به خودي خود فاقد جنبه توصيفي مشخص براي حالتي است که زن به خود مي گيرد يا بايد بگيرد.
در مقابل در زبان فارسي، اين حالت بدني در زنان، در هيئتي مُعرب، به صفت فاعلي بدل شده و تکليف زن را معلوم کرده است. واژه يائس پيش از هر چيز بار توصيفي ياس و نااميدي به واسطه نابارور شدن، پا به سن گذاشتن، و جواني از دست رفته را به سوگ نشستن دارد. گذشته از رويکرد سنتي و نگاه مردسالارانه اي که باب شدن اين واژه معلول آن است، بار معنايي آن براي زنان فارسي زبان امروز توابع روان شناختي دارد.
يائسگي مرحله اي از زندگي است که همه زنان آن را در ميانسالي تجربه مي کنند. اين دوران زن را به لحاظ فيزيولوژيکي و رواني دچار بحران هاي عميقي مي کند. اما اگر او با علم روز همراه شود و سوار بر مرکب دانش پا به اين عرصه بگذارد، به طور قطع علاوه بر حفظ سلامت جسماني، قادر به حفظ سلامت روان خود نيز خواهد بود. اينکه دوران يائسگي چيست و چگونه مي توان آن را مديريت کرد و در صورت طي شدن اين دوران به روش سنتي و بدون مراجعه به پزشک، چه عواقبي در انتظار زن خواهد بود، موضوع گفت و گويي است که با دکتر ابوطالب صارمي، متخصص زنان و زايمان و فوق تخصص ناباروري، انجام داده ايم.
بلوغ در زنان چگونه رخ مي دهد؟
دستگاه توليد مثل زن شامل مهبل و رحم و تخمدان هاست و پستان ها نيز متاثر از فرايند توليد مثل هستند. زماني که اين مجموعه فعاليتشان را شروع مي کنند، آغاز دوره بلوغ است. اولين علامت بلوغ بزرگ شدن استخوان لگن دختر خانم هاست که اغلب به آن توجه نمي شود. دومين علامت جوانه زدن پستان و سومين علامت رشد موهاي زهار است. پاسخ اين پرسش که چگونه بلوغ شروع مي شود، مانند داستان مرغ و تخم مرغ است که اول مرغ به وجود آمد يا تخم مرغ؟ يعني اينکه شروع بلوغ ريشه فيزيولوژيک دارد يا ذهني محل بحث است.
از نظر فيزيولوژيک مي دانيم که بر اثر بلوغ، کورتکس مغز فرمان هايي براي غده هيپوتالاموس مغز صادر مي کند و از آنجا دستورالعملي به هيپوفيز که توليدکننده هورمون هاي محرک تخمدان است و در قاعده مغز قرار دارد ارسال مي شود. سپس هيپوفيز دو هورمون به نام FSH و LH را که ماده اوليه توليد هورمون زنانه يا همان «استروژن» است ترشح مي کند.
استروژن از تخمدان و سلول هاي دور تخمک ترشح مي شود. مکانيسم توليد استروژن بسيار پيچيده و شگفت انگيز است. در واقع، براي توليد هورمون استروژن به ميزان کافي، چندين دستگاه بدن بايد با هم همکاري داشته باشند و هماهنگ کار کنند.
منظور از کافي مقداري است که نياز قسمت هاي گوناگون بدن مانند پستان، پوست، دستگاه گوارش، دستگاه عصبي که مسئول تنظيم خلقيات يا رفتار است، دستگاه توليد مثل، و از همه مهم تر بافت استخواني را تامين کند. بنابراين در صورتي که توليد بيشتر يا کمتر از حد نياز باشد، مشکلاتي براي فرد ايجاد خواهدشد، مثل خونريزي، اشکالات گوارشي و حتي سرطان.
تخمک ها که از دوران جنيني در دختران شکل مي گيرند در دوران بلوغ چه تغييراتي مي کنند؟
همان طور که اشاره کرديد، در دوران جنيني چند ميليون تخمک در داخل تخمدان به وجود مي آيد. به هنگام تولد، اين تعداد به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تقليل پيدا مي کند و در شروع بلوغ به ۴۰ هزار مي رسد که اگر قدرت باروري را از سن ۱۶ تا ۴۰ يا ۴۲ سالگي در نظر بگيريم، اين تعداد براي اين مقطع زماني کافي است.
در هر ماه تعدادي از اين ذخيره، يعني حدود ۴۰ تا ۶۰ عدد آن شروع به رشد مي کند و در نهايت قوي ترين و بهترين آنها که يک يا دو تخمک است از تخمدان رها مي شود و در انتهاي لوله فالوپ قرار مي گيرد و سپس به داخل لوله هدايت و باعث تخمک گذاري مي شود. بقيه تخمک ها نيز دچار استحاله مي شوند و از بين مي روند.
يائسگي با چه علائمي در زن آغاز مي شود؟
در شروع بلوغ و توليد هورمون زنانه (استروژن)، تخمدان ها و دستگاه ها و سلول هاي مختلف بدن دخيل هستند. بدين معنا که قبل از توليد استروژن از مولکول کلسترول، ابتدا پيش هورمون مردانه (آندروستديون) که ماده اوليه مورد نياز براي توليد استروژن است ترشح مي شود. حال در صورتي که اين ماده به هر دليلي زياد توليد شود يا جذب سلول هاي تخمدان نشود، علائم ثانويه مردانه مانند جوش صورت، پررنگي موهاي زهار و بدن، و حتي پررنگ و ضخيم تر شدن موهاي صورت و پشت لب به همراه افزايش مقدار اين موها در زنان به وجود مي آيد. اين حالت در شروع يائسگي هم ايجاد مي شود و به علت انجام نشدن فرايند تخمک گذاري، ميزان اين هورمون در خون افزايش مي يابد که به صورت پرمويي و جوش صورت در زناني که در اين سن قرار دارند بروز مي کند.
عوارض دوران قبل از يائسگي قطعا شديدتر از علائم دوران يائسگي است. درواقع، در کوتاه مدت و شروع اين دوران، کاهش ترشح استروژن عوارض بسيار شديد ايجاد مي کند و فرد دچار تغييرات فشار خون، عصبانيت، زودرنجي و افسردگي مي شود. عارضه ديگر بروز تغييرات وازوموتور است.
به اين معنا که در اين دوران، سيستم اعصاب سمپاتيک و پاراسمپاتيک به درستي کار نمي کند و از نظم خارج مي شود، و اين امر گاهي به طور نامنظم باعث گشاد شدن و در مواردي هم تنگي عروق مي شود که ربطي به عوامل محيطي مثل سرما و گرما ندارد. به همين دليل اين افراد گاهي در زمستان دچار تعريق مي شوند يا در تابستان احساس سرما مي کنند. مجموعه اين عوامل آثار منفي زيادي بر مسائل خانوادگي و اجتماعي فرد به جا مي گذارد.
يائسگي، فرصتي ناب براي «خود» واقعي
اما علائم کلي يائسگي شامل بدخلقي، عصبانيت، بي حوصلگي، سوءهاضمه، جوش زدن صورت، خشکي بدن، کاهش تمايل جنسي، گرگرفتگي يا احساس سرما، تغييرات (افزايش يا کاهش) فشار خون، و بي خوابي است. در اين دوران زن احساس مي کند در حال از دست دادن طراوت و زنانگي خود است و دچار زودرنجي و افسردگي مي شود.
مرحله قبل از يائسگي، علاوه بر تغييرات فوق، شامل نوسانات قاعدگي هم مي شود. به اين صورت که قاعدگي ها نامنظم مي شود و زودتر و ديرتر رخ مي دهد. از طرف ديگر، مقدار و مدت زمان خونريزي هم تغيير مي کند و گاهي همراه با درد شديد و دفع لخته و در مواقعي بسيار شديد است که موجب نگراني زنان مي شود.
در سنين يائسگي چه تغييراتي در بدن زن رخ مي دهد که منجر به بي نظمي در عادت ماهيانه مي شود؟
تا تخمک گذاري برقرار است، قاعدگي هم منظم است. در شروع يائسگي اين نظم از بين مي رود. قاعدگي به شکل نامنظم وجود دارد ولي خونريزي ناشي از تخمک گذاري نيست و به دليل اختلالات هورموني و کمبود ميزان استروژن رخ مي دهد به عبارتي وقتي تخمک گذاري به طور فيزيولوژيک انجام نشود، يعني مرحله دوم بعد از آزاد شدن تخمک که همان ترشح پروژسترون است اتفاق نيفتد، بافت آندومتر براي کاشته شدن جنين احتمالي يا ايجاد قاعدگي آماده نمي شود و افزايش ضخامت اين بافت به دليل انجام نشدن تخمک گذاري باعث ريزش نامنظم قسمت هايي از آن و خونريزي مي شود.
سن شروع بائسگي معمولا چند سالگي است؟
همان طور که بلوغ تدريجي است، يائسگي نيز روندي تدريجي دارد. خاتمه يافتن تدريجي دوران باروري زنان باعث مي شود که آنان کم کم به تغييرات فيزيولوژيک دوران يائسگي عادت کنند. در غير اين صورت با قطع ناگهاني ترشح هورمون ها چه بسا اعضاي بدن دچار شوک مي شدند و عوارض مرگباري به وجود مي آمد. در مجموع، يائسگي با خاتمه فرايند تخمک گذاري آغاز مي شود که زمان آن در جوامع و نژادهاي گوناگون متفاوت است.
سن يائسگي در ايران بين ۵۰ تا ۵۵ سالگي است. به طور معمول، تخمک گذاري بين ۴۰ تا ۴۵ سالگي خاتمه مي يابد و از آن به بعد گه گاه تخمکي آزاد مي شود. به همين دليل شاهد حاملگي هاي اندکي در سنين حدود ۵۰ سالگي هستيم. در ۴۰ تا ۴۵ سالگي هم اگر تخمک گذاري انجام شود، به علت مناسب نبودن کيفيت تخمک ها، حاملگي موفق به ندرت مشاهده مي شود. در صورتي که بارداري در اين سنين (۴۵ به بالا) رخ دهد، احتمال آنومالي (ناهنجاري) جنين حدود ۴۰ درصد بيشتر از سايرين است.
يائسگي يک دوره بحراني به لحاظ رواني شمرده مي شود. دليل بروز اين بحران را در چه مي دانيد؟
کلمه يائسگي از ياس مي آيد. در حالي که اگر در جامعه در مورد يائسگي به درستي فرهنگ سازي شود، نگرش ها در اين زمينه تغيير خواهد يافت. در حقيقت، اگر اين دوران پيش از شروع مديريت شود، مرحله اي از تکامل زن و دوران انتقال تجربه وي به جوان ترها خواهد بود. از آنجا که زنان معمولا در سنين جواني درگيري ها و نگراني هايي دارند که در دوران يائسگي برطرف مي شود، در اين ايام از کيفيت زندگي بالاتري برخوردار مي شوند. آنان دوران بلوغ را پشت سر مي گذارند. سپس ازدواج مي کنند و معمولا در چند سال اول، به دليل نگراني از باردار شدن، قرص مصرف مي کنند و ممکن است دچار عوارضي شوند.
از سوي ديگر، اغلب اوقات به دليل ترس از حاملگي، مسائل زناشويي براي زنان ايجاد نگراني مي کند تا جايي که کمتر به رضايت کامل جنسي مي رسند. در اين ايام اگر فرزندي به دنيا آورده باشند، درگير شيردهي مي شوند و ايفاي وظايف مادري فرصتي براي رسيدگي به جسم و روان خودشان باقي نمي گذارد. اما در مرحله يائسگي که تخمک گذاري متوقف مي شود، ترس از بارداري در زن از بين مي رود و فرزند کوچکي هم در ميان نيست که از مادر انرژي بگيرد. بنابراين دغدغه هاي زن تا حد زيادي از بين مي رود.
از سوي ديگر وي به دليل کسب تجربه فراوان قادر است در اجتماع نقش آفريني کند. البته همه اينها مستلزم آن است که وضعيت جسمي و رواني زن مديريت شود و وي آمادگي ورود به اين مرحله از زندگي را داشته باشد. در غير اين صورت، عملا گوشه گير مي شود و اغلب تمايل دارد با خودش تنها باشد و خود را در خانه حبس کند و از اجتماع فاصله بگيرد.
اينجاست که واژه «ياس» مصداق پيدا مي کند. اگر اين فرهنگ را ايجاد کنيم که در اين دوران، تازه شکوفايي زن آغاز مي شود، آنگاه مي توانيم از نيروي کار اين قشر عظيم در قالب کارشناس و اهل فن بهره ببريم. به عبارت ديگر، نيروي بالقوه اي که با نام غلط يائسگي همچنان بالقوه مانده، تبديل به نيروي بالفعل خواهدشد.
به فرهنگ سازي در اين زمينه اشاره کرديد. براي گذر از بحران يائسگي تنها اقدام فرهنگي کافي است يا اينکه زنان نيازمند مراقبت هاي پزشکي هم هستند؟
براي ايجاد اين نگرش در زنان ابتدا نيازمند فرهنگ سازي هستيم. اينکه زنان آگاه شوند که يائسگي دوران شکوفايي شان است و براي حفظ سلامت خود، و نيز ايفاي نقش در خانواده و جامعه، لازم است براي ورود به آن آمادگي هايي کسب کنند، نيازمند اطلاع رساني در اين حوزه به آنان است. پس از تغيير نگرش نسبت به پديده يائسگي، به آنان توصيه مي کنيم که براي غربالگري هاي لازم، حتما به پزشک متخصص زنان مراجعه کنند.
اين غربالگري براي اطمينان از سلامت و احيانا پيشگيري از بيماري هايي انجام مي گيرد که اگر دير تشخيص داده شوند، قابل درمان نخواهند بود. غربالگري ها شامل بررسي سلامت دستگاه توليد مثل (رحم و تخمدان ها)، پستان، کبد، دستگاه گوارش، قلب، استخوان ها و ديگر اعضاي حياتي بدن است که در تامين سلامت جسم و روان نقش دارند.
غربالگري و مراقبت هاي خاص اين دوران از چه سني بايد آغاز شود؟
از آنجا که يائسگي يک روند تدريجي است که از ۴۰ تا ۴۵ سالگي آغاز مي شود، بهتر است که خانم ها حتما از اين سن به بعد مورد غربالگري قرار گيرند. نياز به اين غربالگري در سنين کمتر نيز وجود دارد، اما در سنين بالاي ۴۰ سال بايد با فاصله کوتاه تري انجام شود. اگر در خانواده سابقه يائسگي زودرس يا احيانا سرطان وجود داشته باشد، اين تعريف عوض مي شود و لازم است فرد هر چه زودتر مسئله را با پزشک خود در ميان بگذارد. در مجموع، از زمان شروع علائم يائسگي تا يائسگي قطعي، بين ۵ تا ۱۰ سال طول مي کشد.
سن يائسگي هم مانند سن بلوغ در مناطق جغرافيايي مختلف و در ميان نژادهاي گوناگون متفاوت است؟
در نژاد قفقازي که ما متعلق به آن هستيم، سن بلوغ بين ۱۲ تا ۱۵ سال و سن يائسگي بين ۵۰ تا ۵۵ سال است. در مناطق گرمسير مانند افريقا که سن بلوغ ۹ سالگي است، زنان در سنين ۴۰ تا ۴۵ سالگي يائسه مي شوند و در کشورهاي اسکانديناوي که سن بلوغ ۱۸ سال است، زنان در سنين بالاي ۵۵ سال دچار يائسگي مي شوند.
منظور از يائسگي زودرس چيست و چه علت هايي دارد؟
اگر يائسگي در سنين پايين تر از ۴۰ سالگي رخ دهد، به آن يائسگي زودرس اطلاق مي شود. اين عارضه مي تواند به علل ژنتيکي يا عفوني منجر به تخريب تخمدان رخ دهد. جراحي و برداشتن تخمدان ها نيز فرد را دچار قطع عادت ماهيانه و يائسگي مي کند.
آيا عوامل محيطي در ابتلا به يائسگي زودرس دخيل اند؟
بله. عوامل محيطي مانند آلودگي هوا، آلودگي صوتي، استرس هاي محيطي، نوع تغذيه به خصوص فقر تغذيه اي، و سبک زندگي قطعا در بروز يائسگي زودرس دخيل اند. پس براي پيشگيري از عوارض اين پديده بايد تا حد ممکن از عوامل فوق دوري کرد.
مراقبت هاي پزشکي در دوران يائسگي و پس از آن شامل چه مواردي است؟
تجربه چند ساله من نشان مي دهد که بايد به کمک درمان هاي خاص و طراحي روند مشاوره و درمان در جهت ايجاد قاعدگي هاي منظم براي زنان در معرض يائسگي، وضعيتي را ايجاد کرد که حتي تا ۶۰سالگي يا بيشتر قاعدگي داشته باشند، تا جايي که هرگز متوجه يائسگي خود نشوند. در اين صورت زنان دچار عوارض يائسگي از قبيل پوکي استخوان، بيماري قلبي، خشکي بدن، لک صورت ريزش مو و ديگر عوارض ناشي از کمبود هورمون زنانه (استروژن) نمي شوند و احساس تحليل رفتن نخواهند کرد.
به عوارض يائسگي ناشي از کمبود استروژن اشاره داشتيد. کاهش اين هورمون چگونه سبب پوکي استخوان مي شود؟
از آنجا که براي ساخت و ساز وجود هورمون و کلسيم و ويتامين D لازم است و بستر استخواني را استروژن تامين مي کند، در صورت کاهش هورمون استروژن، بافت استخواني تحليل مي رود و استخوان شروع به پوک شدن و درد شديد مي کند و در نهايت ممکن است با کوچک ترين ضربه اي بشکند. اين امر با توجه به اينکه مي تواند منجر به زمين گير شدن فرد شود، يکي از مسائل مهم زندگي زنان به شمار مي رود.
از طرف ديگر، با توجه به کمبود ويتامين D در برخي کشورها از جمله کشور ما، امکان بروز پوکي استخوان در زناني که کمتر نور خورشيد دريافت مي کنند افزايش مي يابد. نور خورشيد منبع تامين ويتامين D است. افزايش سن نيز از ديگر علل پوکي استخوان به شمار مي رود. در بدن همه ما به طور طبيعي ماده اي به نام آپومورفين ترشح مي شود که ده برابر از مورفين قوي تر است.
کاهش توليد استروژن سبب مي شود که در سنين بالاتر حرکت عضلات و مفاصل با درد همراه شود و اين درد تسکين پيدا نکند. براي مقابله با اين کاهش هورمون، علاوه بر مصرف داروها و مواد معدني مورد نياز بدن، ورزش نيز توصيه مي شود. ورزش سبب افزايش ترشح آندورفين در بدن مي شود که نوعي مورفين طبيعي است و کاهش درد را در بدن به همراه دارد.
کاهش هورمون استروژن چه پيامدهاي ديگري دارد؟
از آنجا که استروژن باعث بهبود عملکرد قلب و عروق مي شود، در صورتي که خانم ها در دوران يائسگي اين هورمون را دريافت نکنند، احتمال ابتلا به بيماري هاي قلبي- عروقي در آنان افزايش مي يابد. دستگاه گوارش همنياز به استروژن دارد. اغلب زناني که استروژن استفاده نمي کنند دچار نفخ شديد مي شوند. خشکي دستگاه تناسلي نيز از ديگر پيامدهاي کاهش استروژن است که مقاربت دردناک را به دنبال دارد. به همين دليل زنان يائسه معمولا از عمل زناشويي واهمه دارند.
از ديگر پيامدهاي کاهش ترشح استروژن افزايش احتمال ابتلا به سرطان رحم و سرطان آندومتر است. همچنين مقالاتي منتشر شده که در آنها بر نقش استروژن در جلوگيري از ابتلا به آلزايمر و زوال عقل و تاثير کاهش ترشح اين هورمون در کاهش عملکرد کورتکس مغز تاکيد شده است.
پيشگيري از يائسگي زودرس عوارض دوران قبل از يائسگي قطعا شديدتر از علائم دوران يائسگي است
هورمون هايي که براي ايجاد قاعدگي در افراد يائسه تجويز مي شوند چه عملکردي دارند؟
براي اين زنان معمولا دو هورمون استروژن و پروژسترون تجويز مي شود. همان طور که اشاره شد، استروژن هورمون زنانه است که در پيشگيري از عوارض پيري کاربرد دارد. هورمون پروژسترون سبب مي شود که سلول هاي آندومتر (بافت تشکيل شده در رحم در طي چرخه قاعدگي که با ريزش آن در هر ماه، قاعدگي اتفاق مي افتد) با کمک دارو، تقليدي از فيزيولوژي دستگاه توليد مثل را داشته باشند.
پس در صورتي که براي زني فقط هورمون استروژن- بدون پروژسترون- تجويز شود، علاوه بر احتمال لکه بيني و خونريزي هاي نامرتب، احتمال اينکه تغييرات ناشي از استروژن در او تبديل به سرطان آندومتر بشود افزايش مي يابد. بنابراين اگر در کنار استروژن، پروژسترون هم تجويز شود، به دليل تقليد از روند فيزيولوژي، رحم در معرض خطر قرار نمي گيرد و هورمون استروژن مورد نياز بدن هم بدون دغدغه تامين مي شود. اما در صورتي که رحم فرد برداشته شده باشد، نيازي به تجويز پروژسترون نيست. اگر هورمون درماني قبل از شروع يائسگي و براي تنظيم قاعدگي آغاز شود، طبيعي است که قاعدگي مي تواند تا ۶۰ سالگي هم ادامه يابد.
زماني هم مي رسد که به دليل افزايش سن،گيرنده هاي سلول هاي آندومتر پاسخ نخواهند داد و خونريزي ايجاد نمي شود يا به حداقل تقليل مي يابد.در صورت قطع کامل خونريزي، مي توان پروژسترون را از رژيم درماني قطع کرد. اما اگر خانمي مايل به قاعده شدن تا اين سن نباشد و خواستار قطع قاعدگي بدون عمل جراحي خارج کردن رحم يا سوزاندن آندومتر شود، مي توان تجويز دارو را به گونه اي مديريت کرد که قاعدگي به تدريج و به همان حدود سن طبيعي يائسگي محدود شود. البته بارها ديده شده که خانم ها با قطع قاعدگي احساس خلا و کمبود پيدا کرده اند که در اين موارد توصيه مي شود قبل از آنکه تصميم زن اجرا شود، مشاوره روان پزشکي انجام گيرد.
هورمون درماني احتمال ابتلا به سرطان را افزايش نمي دهد؟
برخلاف باور مردم، به نظر من فوايد جايگزيني هورمون استروژن در شروع يائسگي که ترشح آن کم شده يا به صورت ناقص در بدن توليد مي شود از ضررش بيشتر است. در اينکه استروژن باعث افزايش احتمال ابتلا به سرطان پستان مي شود غلو شده است. به لحاظ آماري، احتمال بروز سرطان پستان در زنان ۱۱ درصد برآورد شده است و هورمون هاي استروژن تنها باعث افزايش دو درصدي اين آمار مي شود، يعني ۱۱ درصد به ۱۳ درصد افزايش مي يابد.
هرچند که اين آمار هم قابل تفسير است و به دليل آنکه جمعيت کافي در آن مورد مطالعه قرار نگرفته اند، جاي انتقاد بسياري دارد. از طرفي حتي اگر بپذيريم که استروژن دو درصد خطر سرطان پستان را افزايش مي دهد، نبايد اين نکته را هم فراموش کنيم که خودداري از تجويز استروژن باعث عوارض گوناگوني از جمله کاهش کيفيت زندگي مي شود که در برخي موارد از ابتلا به سرطان پستان هم وخيم تر خواهد بود. البته به کساني که هورمون درماني مي کنند توصيه مي شود حتما بررسي پستان را جدي بگيرند و هر شش ماه يک بار غربالگري شوند.
هورمون درماني را براي همه زنان يائسه تجويز مي کنيد؟
خير. افراد مبتلا به بيماري هاي مزمن از قبيل ام اس، بيماري هاي کبدي، زخم معده، واريس، گلوکوم (آب سياه چشم)، و فشار خون بالا، و همچنين اشخاص معتاد و الکلي و سيگاري گزينه هاي خوبي براي هورمون درماني به شمار نمي روند. اين گروه پيش از اقدام به هورمون درماني بايد با پزشک مشورت کنند. حتي چه بسا هورمون براي برخي افراد سم باشد. مثلا براي کسي که سرطان دارد نبايد استروژن تجويز کرد.
پيش از شروع هورمون درماني، ابتلا به چه بيماري هايي در زنان بايد بررسي شود؟ و عوارض هورمون درماني در زنان به چه شکل هايي بروز مي يابد؟
پس از گرفتن شرح حال و سوابق خانوادگي و ارثي هر فرد و آگاهي از چگونگي عملکرد دستگاه هاي بدن، داروي متناسب با وضعيت وي تجويز مي شود. مدت درمان را پزشک مديريت مي کند تا بيمار بتواند دارو را بدون عوارض تحمل و مصرف کند. همه زنان بايد پيش از تجويز هورمون از نظر مواردي همچون چربي و فشار خون مورد بررسي قرار گيرند. همچنين لازم است از آنان آزمايش کبد و کليه به عمل آيد و عکس ريه گرفته شود.
توصيه مي شود اين افراد هر شش ماه يک بار سونوگرافي رحم، ضمايم شکم، کبد و پستان و هر دو سال يک بار ماموگرافي انجام دهند. اگر زنان دارو را منظم مصرف نکنند، عوارض هورمون درماني به شکل لکه بيني و خونريزي تظاهر پيدا مي کند. از طرف ديگر، گاهي معده هورمون ها را تحمل نمي کند و فرد دچار حالت تهوع و استفراغ و سرگيجه مي شود. خوشبختانه همه اين موارد چاره دارد و با تغيير نوع داروها يا تجويز داروهاي کمک کننده ديگر مي توان مصرف دارو را قابل تحمل کرد.
در برخي موارد هم ممکن است مصرف هورمون ها باعث ضايعات کبدي شود که آزمايش هاي کبدي هر شش ماه يک بار با هدف بررسي همين موارد انجام مي گيرد. افزايش دو درصدي احتمال ابتلا به سرطان پستان هم چنان که ذکر شد از ديگر عوارض هورمون درماني است.
هورمون درماني براي زنان يائسه را مي توان در هر زماني انجام داد يا بايد در فاصله اندکي پس از شروع يائسگي باشد؟
در صورتي که هورمون درماني از حدود ۵۰ سالگي آغاز نشود، شروع آن بعد از قطع کامل قاعدگي به دليل از بين رفتن گيرنده هاي استروژن در بافت هاي هدف توصيه نمي شود. به اين جهت توصيه ما اين است که از دوران قبل از يائسگي براي داشتن نظم قاعدگي از هورمون استفاده شود و اين روش به گونه اي ادامه پيدا کند که هرگز زن احساس شروع يائسگي نداشته باشد.
از جمله روش هاي جايگزين هورمون درماني، ذخيره بافت تخمدان فرد در سنين باروري و استفاده از هورمون هاي خود وي در دوران يائسگي است. لطفا در مورد اين روش توضيح دهيد.
در صورتي که زن در سنين باروري و قبل از کاهش ذخيره تخمدان ها اقدام به ذخيره بافت تخمدان خود کند، در سال هاي بعد که ذخيره استروژن تخمدانش کاهش مي يابد، مي تواند از هورمون هاي طبيعي خود به جاي دارو بهره گيرد. در اين روش به کمک لاپاراسکوپي حدود يک سانتي متر از بافت تخمدان جدا و به چند قطعه مجزا تبديل مي شود و در شرايط انجماد و در مايع ازت با قدرت برودت منهاي ۱۹۷ درجه نگهداري مي شود و سال ها مي توان اين بافت را در شرايط انجماد نگه داشت.
با توجه به مقالات ارائه شده پزشکي، هر قطعه منجمد شده تا حدود هشت سال مي تواند نياز زن را به هورمون استروژن برطرف کند و با توجه به اينکه حاوي هورمون هاي طبيعي خود فرد است، عوارض هورمون درماني را ندارد. با شروع دوران يائسگي مي توان بخش کوچکي از قطعه را در زير پوست بازوي فرد کاشت و بعد از چند سال قطعه اي ديگر را جايگزين آن کرد.
منابع گياهي مانند سويا که حاوي هورمون هاي زنانه هستند جايگزين ساير روش هاي درماني مي شوند؟
داروهاي گياهي در مواردي براي کاهش علائم وازوموتور مانند سرد و گرم شدن يا تنظيم خلقيات به کار برده مي شوند. هرچند مشخص شده که سويا يا گياهاني مانند آن مي توانند مقدار کمي استروژن براي بدن تامين کنند، در اين مورد که بتوانند نياز بدن را به اين هورمون به طور کامل برطرف کنند اطلاعاتي در دسترس نيست.
و پرسش آخر اينکه يائسگي تنها مختص زنان است؟
خير. به يائسگي مردان آندوپوز گفته مي شود. در حقيقت همان علائمي که در زنان به علت کاهش استروژن ايجاد مي شود در مردان نيز با کاهش هورمون تستوسترون پديد مي آيد. علائمي مانند تغييرات رفتاري، عصبانيت، عرق کردن، گر گرفتن، احساس سرما، کاهش تمايلات جنسي، خستگي و به تدريج پيري زودرس، پوکي و شکستگي استخوان و حتي سرطان پستان.
منبع: ماهنامه زنان امروز/ برترين ها



یائسگی با چه علائمی در زنان آغاز می شود؟


ماهنامه زنان امروز – بنفشه پورناجی: معنای واژه یائسگی در زبان انگلیسی خبر از قطع یک مرحله کلافه کننده در زندگی می دهد. واژه menopause (یائسگی) از ترکیب دو واژه menstruation (قاعدگی) و pause (بند آمدن و قطع شدن) شکل گرفته است. این معنی نشان از ورود زن به یک مرحله جدید دارد و به خودی خود فاقد  جنبه توصیفی مشخص برای حالتی است که زن به خود می گیرد یا باید بگیرد.

در مقابل در زبان فارسی، این حالت بدنی در زنان، در هیئتی مُعرب، به صفت فاعلی بدل شده و تکلیف زن را معلوم کرده است. واژه یائس پیش از هر چیز بار توصیفی یاس و ناامیدی به واسطه نابارور شدن، پا به سن گذاشتن، و جوانی از دست رفته را به سوگ نشستن دارد. گذشته از رویکرد سنتی و نگاه مردسالارانه ای که باب شدن این واژه معلول آن است، بار معنایی آن برای زنان فارسی زبان امروز توابع روان شناختی دارد.

یائسگی، فرصتی ناب برای «خود» واقعی

یائسگی مرحله ای از زندگی است که همه زنان آن را در میانسالی تجربه می کنند. این دوران زن را به لحاظ فیزیولوژیکی و روانی دچار بحران های عمیقی می کند. اما اگر او با علم روز همراه شود و سوار بر مرکب دانش پا به این عرصه بگذارد، به طور قطع علاوه بر حفظ سلامت جسمانی، قادر به حفظ سلامت روان خود نیز خواهد بود. اینکه دوران یائسگی چیست و چگونه می توان آن را مدیریت کرد و در صورت طی شدن این دوران به روش سنتی و بدون مراجعه به پزشک، چه عواقبی در انتظار زن خواهد بود، موضوع گفت و گویی است که با دکتر ابوطالب صارمی، متخصص زنان و زایمان و فوق تخصص ناباروری، انجام داده ایم.

بلوغ در زنان چگونه رخ می دهد؟

دستگاه تولید مثل زن شامل مهبل و رحم و تخمدان هاست و پستان ها نیز متاثر از فرایند تولید مثل هستند. زمانی که این مجموعه فعالیتشان را شروع می کنند، آغاز دوره بلوغ است. اولین علامت بلوغ بزرگ شدن استخوان لگن دختر خانم هاست که اغلب به آن توجه نمی شود. دومین علامت جوانه زدن پستان و سومین علامت رشد موهای زهار است. پاسخ این پرسش که چگونه بلوغ شروع می شود، مانند داستان مرغ و تخم مرغ است که اول مرغ به وجود آمد یا تخم مرغ؟ یعنی اینکه شروع بلوغ ریشه فیزیولوژیک دارد یا ذهنی محل بحث است.

از نظر فیزیولوژیک می دانیم که بر اثر بلوغ، کورتکس مغز فرمان هایی برای غده هیپوتالاموس مغز صادر می کند و از آنجا دستورالعملی به هیپوفیز که تولیدکننده هورمون های محرک تخمدان است و در قاعده مغز قرار دارد ارسال می شود. سپس هیپوفیز دو هورمون به نام FSH و LH را که ماده اولیه تولید هورمون زنانه یا همان «استروژن» است ترشح می کند.

 استروژن از تخمدان و سلول های دور تخمک ترشح می شود. مکانیسم تولید استروژن بسیار پیچیده و شگفت انگیز است. در واقع، برای تولید هورمون استروژن به میزان کافی، چندین دستگاه بدن باید با هم همکاری داشته باشند و هماهنگ کار کنند.

منظور از کافی مقداری است که نیاز قسمت های گوناگون بدن مانند پستان، پوست، دستگاه گوارش، دستگاه عصبی که مسئول تنظیم خلقیات یا رفتار است، دستگاه تولید مثل، و از همه مهم تر بافت استخوانی را تامین کند. بنابراین در صورتی که تولید بیشتر یا کمتر از حد نیاز باشد، مشکلاتی برای فرد ایجاد خواهدشد، مثل خونریزی، اشکالات گوارشی و حتی سرطان.

تخمک ها که از دوران جنینی در دختران شکل می گیرند در دوران بلوغ چه تغییراتی می کنند؟

همان طور که اشاره کردید، در دوران جنینی چند میلیون تخمک در داخل تخمدان به وجود می آید. به هنگام تولد، این تعداد به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تقلیل پیدا می کند و در شروع بلوغ به ۴۰ هزار می رسد که اگر قدرت باروری را از سن ۱۶ تا ۴۰ یا ۴۲ سالگی در نظر بگیریم، این تعداد برای این مقطع زمانی کافی است.

 در هر ماه تعدادی از این ذخیره، یعنی حدود ۴۰ تا ۶۰ عدد آن شروع به رشد می کند و در نهایت قوی ترین و بهترین آنها که یک یا دو تخمک است از تخمدان رها می شود و در انتهای لوله فالوپ قرار می گیرد و سپس به داخل لوله هدایت و باعث تخمک گذاری می شود. بقیه تخمک ها نیز دچار استحاله می شوند و از بین می روند.

یائسگی با چه علائمی در زن آغاز می شود؟

در شروع بلوغ و تولید هورمون زنانه (استروژن)، تخمدان ها و دستگاه ها و سلول های مختلف بدن دخیل هستند. بدین معنا که قبل از تولید استروژن از مولکول کلسترول، ابتدا پیش هورمون مردانه (آندروستدیون) که ماده اولیه مورد نیاز برای تولید استروژن است ترشح می شود. حال در صورتی که این ماده به هر دلیلی زیاد تولید شود یا جذب سلول های تخمدان نشود، علائم ثانویه مردانه مانند جوش صورت، پررنگی موهای زهار و بدن، و حتی پررنگ و ضخیم تر شدن موهای صورت و پشت لب به همراه افزایش مقدار این موها در زنان به وجود می آید. این حالت در شروع یائسگی هم ایجاد می شود و به علت انجام نشدن فرایند تخمک گذاری، میزان این هورمون در خون افزایش می یابد که به صورت پرمویی و جوش صورت در زنانی که در این سن قرار دارند بروز می کند.

عوارض دوران قبل از یائسگی قطعا شدیدتر از علائم دوران یائسگی است. درواقع، در کوتاه مدت و شروع این دوران، کاهش ترشح استروژن عوارض بسیار شدید ایجاد می کند و فرد دچار تغییرات فشار خون، عصبانیت، زودرنجی و افسردگی می شود. عارضه دیگر بروز تغییرات وازوموتور است.

 به این معنا که در این دوران، سیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک به درستی کار نمی کند و از نظم خارج می شود، و این امر گاهی به طور نامنظم باعث گشاد شدن و در مواردی هم تنگی عروق می شود که ربطی به عوامل محیطی مثل سرما و گرما ندارد. به همین دلیل این افراد گاهی در زمستان دچار تعریق می شوند یا در تابستان احساس سرما می کنند. مجموعه این عوامل آثار منفی زیادی بر مسائل خانوادگی و اجتماعی فرد به جا می گذارد.

یائسگی، فرصتی ناب برای «خود» واقعی

اما علائم کلی یائسگی شامل بدخلقی، عصبانیت، بی حوصلگی، سوءهاضمه، جوش زدن صورت، خشکی بدن، کاهش تمایل جنسی، گرگرفتگی یا احساس سرما، تغییرات (افزایش یا کاهش) فشار خون، و بی خوابی است. در این دوران زن احساس می کند در حال از دست دادن طراوت و زنانگی خود است و دچار زودرنجی و افسردگی می شود.

مرحله قبل از یائسگی، علاوه بر تغییرات فوق، شامل نوسانات قاعدگی هم می شود. به این صورت که قاعدگی ها نامنظم می شود و زودتر و دیرتر رخ می دهد. از طرف دیگر، مقدار و مدت زمان خونریزی هم تغییر می کند و گاهی همراه با درد شدید و دفع لخته و در مواقعی بسیار شدید است که موجب نگرانی زنان می شود.

در سنین یائسگی چه تغییراتی در بدن زن رخ می دهد که منجر به بی نظمی در عادت ماهیانه می شود؟

تا تخمک گذاری برقرار است، قاعدگی هم منظم است. در شروع یائسگی این نظم از بین می رود. قاعدگی به شکل نامنظم وجود دارد ولی خونریزی ناشی از تخمک گذاری نیست و به دلیل اختلالات هورمونی و کمبود میزان استروژن رخ می دهد به عبارتی وقتی تخمک گذاری به طور فیزیولوژیک انجام نشود، یعنی مرحله دوم بعد از آزاد شدن تخمک که همان ترشح پروژسترون است اتفاق نیفتد، بافت آندومتر برای کاشته شدن جنین احتمالی یا ایجاد قاعدگی آماده نمی شود و افزایش ضخامت این بافت به دلیل انجام نشدن تخمک گذاری باعث ریزش نامنظم قسمت هایی از آن و خونریزی می شود.

سن شروع بائسگی معمولا چند سالگی است؟

همان طور که بلوغ تدریجی است، یائسگی نیز روندی تدریجی دارد. خاتمه یافتن تدریجی دوران باروری زنان باعث می شود که آنان کم کم به تغییرات فیزیولوژیک دوران یائسگی عادت کنند. در غیر این صورت با قطع ناگهانی ترشح هورمون ها چه بسا اعضای بدن دچار شوک می شدند و عوارض مرگباری به وجود می آمد. در مجموع، یائسگی با خاتمه فرایند تخمک گذاری آغاز می شود که زمان آن در جوامع و نژادهای گوناگون متفاوت است.

سن یائسگی در ایران بین ۵۰ تا ۵۵ سالگی است. به طور معمول، تخمک گذاری بین ۴۰ تا ۴۵ سالگی خاتمه می یابد و از آن به بعد گه گاه تخمکی آزاد می شود. به همین دلیل شاهد حاملگی های اندکی در سنین حدود ۵۰ سالگی هستیم. در ۴۰ تا ۴۵ سالگی هم اگر تخمک گذاری انجام شود، به علت مناسب نبودن کیفیت تخمک ها، حاملگی موفق به ندرت مشاهده می شود. در صورتی که بارداری در این سنین (۴۵ به بالا) رخ دهد، احتمال آنومالی (ناهنجاری) جنین حدود ۴۰ درصد بیشتر از سایرین است.

یائسگی یک دوره بحرانی به لحاظ روانی شمرده می شود. دلیل بروز این بحران را در چه می دانید؟

کلمه یائسگی از یاس می آید. در حالی که اگر در جامعه در مورد یائسگی به درستی فرهنگ سازی شود، نگرش ها در این زمینه تغییر خواهد یافت. در حقیقت، اگر این دوران پیش از شروع مدیریت شود، مرحله ای از تکامل زن و دوران انتقال تجربه وی به جوان ترها خواهد بود. از آنجا که زنان معمولا در سنین جوانی درگیری ها و نگرانی هایی دارند که در دوران یائسگی برطرف می شود، در این ایام از کیفیت زندگی بالاتری برخوردار می شوند. آنان دوران بلوغ را پشت سر می گذارند. سپس ازدواج می کنند و معمولا در چند سال اول، به دلیل نگرانی از باردار شدن، قرص مصرف می کنند و ممکن است دچار عوارضی شوند.

از سوی دیگر، اغلب اوقات به دلیل ترس از حاملگی، مسائل زناشویی برای زنان ایجاد نگرانی می کند تا جایی که کمتر به رضایت کامل جنسی می رسند. در این ایام اگر فرزندی به دنیا آورده باشند، درگیر شیردهی می شوند و ایفای وظایف مادری فرصتی برای رسیدگی به جسم و روان خودشان باقی نمی گذارد. اما در مرحله یائسگی که تخمک گذاری متوقف می شود، ترس از بارداری در زن از بین می رود و فرزند کوچکی هم در میان نیست که از مادر انرژی بگیرد. بنابراین دغدغه های زن تا حد زیادی از بین می رود.

از سوی دیگر وی به دلیل کسب تجربه فراوان قادر است در اجتماع نقش آفرینی کند. البته همه اینها مستلزم آن است که وضعیت جسمی و روانی زن مدیریت شود و وی آمادگی ورود به این مرحله از زندگی را داشته باشد. در غیر این صورت، عملا گوشه گیر می شود و اغلب تمایل دارد با خودش تنها باشد و خود را در خانه حبس کند و از اجتماع فاصله بگیرد.

اینجاست که واژه «یاس» مصداق پیدا می کند. اگر این فرهنگ را ایجاد کنیم که در این دوران، تازه شکوفایی زن آغاز می شود، آنگاه می توانیم از نیروی کار این قشر عظیم در قالب کارشناس و اهل فن بهره ببریم. به عبارت دیگر، نیروی بالقوه ای که با نام غلط یائسگی همچنان بالقوه مانده، تبدیل به نیروی بالفعل خواهدشد.

به فرهنگ سازی در این زمینه اشاره کردید. برای گذر از بحران یائسگی تنها اقدام فرهنگی کافی است یا اینکه زنان نیازمند مراقبت های پزشکی هم هستند؟

برای ایجاد این نگرش در زنان ابتدا نیازمند فرهنگ سازی هستیم. اینکه زنان آگاه شوند که یائسگی دوران شکوفایی شان است و برای حفظ سلامت خود، و نیز ایفای نقش در خانواده و جامعه، لازم است برای ورود به آن آمادگی هایی کسب کنند، نیازمند اطلاع رسانی در این حوزه به آنان است. پس از تغییر نگرش نسبت به پدیده یائسگی، به آنان توصیه می کنیم که برای غربالگری های لازم، حتما به پزشک متخصص زنان مراجعه کنند.

این غربالگری برای اطمینان از سلامت و احیانا پیشگیری از بیماری هایی انجام می گیرد که اگر دیر تشخیص داده شوند، قابل درمان نخواهند بود. غربالگری ها شامل بررسی سلامت دستگاه تولید مثل (رحم و تخمدان ها)، پستان، کبد، دستگاه گوارش، قلب، استخوان ها و دیگر اعضای حیاتی بدن است که در تامین سلامت جسم و روان نقش دارند.

غربالگری و مراقبت های خاص این دوران از چه سنی باید آغاز شود؟

از آنجا که یائسگی یک روند تدریجی است که از ۴۰ تا ۴۵ سالگی آغاز می شود، بهتر است که خانم ها حتما از این سن به بعد مورد غربالگری قرار گیرند. نیاز به این غربالگری در سنین کمتر نیز وجود دارد، اما در سنین بالای ۴۰ سال باید با فاصله کوتاه تری انجام شود. اگر در خانواده سابقه یائسگی زودرس یا احیانا سرطان وجود داشته باشد، این تعریف عوض می شود و لازم است فرد هر چه زودتر مسئله را با پزشک خود در میان بگذارد. در مجموع، از زمان شروع علائم یائسگی تا یائسگی قطعی، بین ۵ تا ۱۰ سال طول می کشد.

سن یائسگی هم مانند سن بلوغ در مناطق جغرافیایی مختلف و در میان نژادهای گوناگون متفاوت است؟

در نژاد قفقازی که ما متعلق به آن هستیم، سن بلوغ بین ۱۲ تا ۱۵ سال و سن یائسگی بین ۵۰ تا ۵۵ سال است. در مناطق گرمسیر مانند افریقا که سن بلوغ ۹ سالگی است، زنان در سنین ۴۰ تا ۴۵ سالگی یائسه می شوند و در کشورهای اسکاندیناوی که سن بلوغ ۱۸ سال است، زنان در سنین بالای ۵۵ سال دچار یائسگی می شوند.

منظور از یائسگی زودرس چیست و چه علت هایی دارد؟

اگر یائسگی در سنین پایین تر از ۴۰ سالگی رخ دهد، به آن یائسگی زودرس اطلاق می شود. این عارضه می تواند به علل ژنتیکی یا عفونی منجر به تخریب تخمدان رخ دهد. جراحی و برداشتن تخمدان ها نیز فرد را دچار قطع عادت ماهیانه و یائسگی می کند.

آیا عوامل محیطی در ابتلا به یائسگی زودرس دخیل اند؟

بله. عوامل محیطی مانند آلودگی هوا، آلودگی صوتی، استرس های محیطی، نوع تغذیه به خصوص فقر تغذیه ای، و سبک زندگی قطعا در بروز یائسگی زودرس دخیل اند. پس برای پیشگیری از عوارض این پدیده باید تا حد ممکن از عوامل فوق دوری کرد.

مراقبت های پزشکی در دوران یائسگی و پس از آن شامل چه مواردی است؟

تجربه چند ساله من نشان می دهد که باید به کمک درمان های خاص و طراحی روند مشاوره و درمان در جهت ایجاد قاعدگی های منظم برای زنان در معرض یائسگی، وضعیتی را ایجاد کرد که حتی تا ۶۰سالگی یا بیشتر قاعدگی داشته باشند، تا جایی که هرگز متوجه یائسگی خود نشوند. در این صورت زنان دچار عوارض یائسگی از قبیل پوکی استخوان، بیماری قلبی، خشکی بدن، لک صورت ریزش مو و دیگر عوارض ناشی از کمبود هورمون زنانه (استروژن) نمی شوند و احساس تحلیل رفتن نخواهند کرد.

به عوارض یائسگی ناشی از کمبود استروژن اشاره داشتید. کاهش این هورمون چگونه سبب پوکی استخوان می شود؟

از آنجا که برای ساخت و ساز وجود هورمون و کلسیم و ویتامین D لازم است و بستر استخوانی را استروژن تامین می کند، در صورت کاهش هورمون استروژن، بافت استخوانی تحلیل می رود و استخوان شروع به پوک شدن و درد شدید می کند و در نهایت ممکن است با کوچک ترین ضربه ای بشکند. این امر با توجه به اینکه می تواند منجر به زمین گیر شدن فرد شود، یکی از مسائل مهم زندگی زنان به شمار می رود.

از طرف دیگر، با توجه به کمبود ویتامین D در برخی کشورها از جمله کشور ما، امکان بروز پوکی استخوان در زنانی که کمتر نور خورشید دریافت می کنند افزایش می یابد. نور خورشید منبع تامین ویتامین D است. افزایش سن نیز از دیگر علل پوکی استخوان به شمار می رود. در بدن همه ما به طور طبیعی ماده ای به نام آپومورفین ترشح می شود که ده برابر از مورفین قوی تر است.

کاهش تولید استروژن سبب می شود که در سنین بالاتر حرکت عضلات و مفاصل با درد همراه شود و این درد تسکین پیدا نکند. برای مقابله با این کاهش هورمون، علاوه بر مصرف داروها و مواد معدنی مورد نیاز بدن، ورزش نیز توصیه می شود. ورزش سبب افزایش ترشح آندورفین در بدن می شود که نوعی مورفین طبیعی است و کاهش درد را در بدن به همراه دارد.

کاهش هورمون استروژن چه پیامدهای دیگری دارد؟

از آنجا که استروژن باعث بهبود عملکرد قلب و عروق می شود، در صورتی که خانم ها در دوران یائسگی این هورمون را دریافت نکنند، احتمال ابتلا به بیماری های قلبی- عروقی در آنان افزایش می یابد. دستگاه گوارش همنیاز به استروژن دارد. اغلب زنانی که استروژن استفاده نمی کنند دچار نفخ شدید می شوند. خشکی دستگاه تناسلی نیز از دیگر پیامدهای کاهش استروژن است که مقاربت دردناک را به دنبال دارد. به همین دلیل زنان یائسه معمولا از عمل زناشویی واهمه دارند.

از دیگر پیامدهای کاهش ترشح استروژن افزایش احتمال ابتلا به سرطان رحم و سرطان آندومتر است. همچنین مقالاتی منتشر شده که در آنها بر نقش استروژن در جلوگیری از ابتلا به آلزایمر و زوال عقل و تاثیر کاهش ترشح این هورمون در کاهش عملکرد کورتکس مغز تاکید شده است.

یائسگی، فرصتی ناب برای «خود» واقعی

هورمون هایی که برای ایجاد قاعدگی در افراد یائسه تجویز می شوند چه عملکردی دارند؟

برای این زنان معمولا دو هورمون استروژن و پروژسترون تجویز می شود. همان طور که اشاره شد، استروژن هورمون زنانه است که در پیشگیری از عوارض پیری کاربرد دارد. هورمون پروژسترون سبب می شود که سلول های آندومتر (بافت تشکیل شده در رحم در طی چرخه قاعدگی که با ریزش آن در هر ماه، قاعدگی اتفاق می افتد) با کمک دارو، تقلیدی از فیزیولوژی دستگاه تولید مثل را داشته باشند.

پس در صورتی که برای زنی فقط هورمون استروژن- بدون پروژسترون- تجویز شود، علاوه بر احتمال لکه بینی و خونریزی های نامرتب، احتمال اینکه تغییرات ناشی از استروژن در او تبدیل به سرطان آندومتر بشود افزایش می یابد. بنابراین اگر در کنار استروژن، پروژسترون هم تجویز شود، به دلیل تقلید از روند فیزیولوژی، رحم در معرض خطر قرار نمی گیرد و هورمون استروژن مورد نیاز بدن هم بدون دغدغه تامین می شود. اما در صورتی که رحم فرد برداشته شده باشد، نیازی به تجویز پروژسترون نیست. اگر هورمون درمانی قبل از شروع یائسگی و برای تنظیم قاعدگی آغاز شود، طبیعی است که قاعدگی می تواند تا ۶۰ سالگی هم ادامه یابد.

زمانی هم می رسد که به دلیل افزایش سن،گیرنده های سلول های آندومتر پاسخ نخواهند داد و خونریزی ایجاد نمی شود یا به حداقل تقلیل می یابد.در صورت قطع کامل خونریزی، می توان پروژسترون را از رژیم درمانی قطع کرد. اما اگر خانمی مایل به قاعده شدن تا این سن نباشد و خواستار قطع قاعدگی بدون عمل جراحی خارج کردن رحم یا سوزاندن آندومتر شود، می توان تجویز دارو را به گونه ای مدیریت کرد که قاعدگی به تدریج و به همان حدود سن طبیعی یائسگی محدود شود. البته بارها دیده شده که خانم ها با قطع قاعدگی احساس خلا و کمبود پیدا کرده اند که در این موارد توصیه می شود قبل از آنکه تصمیم زن اجرا شود، مشاوره روان پزشکی انجام گیرد.

هورمون درمانی احتمال ابتلا به سرطان را افزایش نمی دهد؟

برخلاف باور مردم، به نظر من فواید جایگزینی هورمون استروژن در شروع یائسگی که ترشح آن کم شده یا به صورت ناقص در بدن تولید می شود از ضررش بیشتر است. در اینکه استروژن باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان پستان می شود غلو شده است. به لحاظ آماری، احتمال بروز سرطان پستان در زنان ۱۱ درصد برآورد شده است و هورمون های استروژن تنها باعث افزایش دو درصدی این آمار می شود، یعنی ۱۱ درصد به ۱۳ درصد افزایش می یابد. 

هرچند که این آمار هم قابل تفسیر است و به دلیل آنکه جمعیت کافی در آن مورد مطالعه قرار نگرفته اند، جای انتقاد بسیاری دارد. از طرفی حتی اگر بپذیریم که استروژن دو درصد خطر سرطان پستان را افزایش می دهد، نباید این نکته را هم فراموش کنیم که خودداری از تجویز استروژن باعث عوارض گوناگونی از جمله کاهش کیفیت زندگی می شود که در برخی موارد از ابتلا به سرطان پستان هم وخیم تر خواهد بود. البته به کسانی که هورمون درمانی می کنند توصیه می شود حتما بررسی پستان را جدی بگیرند و هر شش ماه یک بار غربالگری شوند.

هورمون درمانی را برای همه زنان یائسه تجویز می کنید؟

خیر. افراد مبتلا به بیماری های مزمن از قبیل ام اس، بیماری های کبدی، زخم معده، واریس، گلوکوم (آب سیاه چشم)، و فشار خون بالا، و همچنین اشخاص معتاد و الکلی و سیگاری گزینه های خوبی برای هورمون درمانی به شمار نمی روند. این گروه پیش از اقدام به هورمون درمانی باید با پزشک مشورت کنند. حتی چه بسا هورمون برای برخی افراد سم باشد. مثلا برای کسی که سرطان دارد نباید استروژن تجویز کرد.

پیش از شروع هورمون درمانی، ابتلا به چه بیماری هایی در زنان باید بررسی شود؟ و عوارض هورمون درمانی در زنان به چه شکل هایی بروز می یابد؟

پس از گرفتن شرح حال و سوابق خانوادگی و ارثی هر فرد و آگاهی از چگونگی عملکرد دستگاه های بدن، داروی متناسب با وضعیت وی تجویز می شود. مدت درمان را پزشک مدیریت می کند تا بیمار بتواند دارو را بدون عوارض تحمل و مصرف کند. همه زنان باید پیش از تجویز هورمون از نظر مواردی همچون چربی و فشار خون مورد بررسی قرار گیرند. همچنین لازم است از آنان آزمایش کبد و کلیه به عمل آید و عکس ریه گرفته شود.

توصیه می شود این افراد هر شش ماه یک بار سونوگرافی رحم، ضمایم شکم، کبد و پستان و هر دو سال یک بار ماموگرافی انجام دهند. اگر زنان دارو را منظم مصرف نکنند، عوارض هورمون درمانی به شکل لکه بینی و خونریزی تظاهر پیدا می کند. از طرف دیگر، گاهی معده هورمون ها را تحمل نمی کند و فرد دچار حالت تهوع و استفراغ و سرگیجه می شود. خوشبختانه همه این موارد چاره دارد و با تغییر نوع داروها یا تجویز داروهای کمک کننده دیگر می توان مصرف دارو را قابل تحمل کرد.

در برخی موارد هم ممکن است مصرف هورمون ها باعث ضایعات کبدی شود که آزمایش های کبدی هر شش ماه یک بار با هدف بررسی همین موارد انجام می گیرد. افزایش دو درصدی احتمال ابتلا به سرطان پستان هم چنان که ذکر شد از دیگر عوارض هورمون درمانی است.

هورمون درمانی برای زنان یائسه را می توان در هر زمانی انجام داد یا باید در فاصله اندکی پس از شروع یائسگی باشد؟

در صورتی که هورمون درمانی از حدود ۵۰ سالگی آغاز نشود، شروع آن بعد از قطع کامل قاعدگی به دلیل از بین رفتن گیرنده های استروژن در بافت های هدف توصیه نمی شود. به این جهت توصیه ما این است که از دوران قبل از یائسگی برای داشتن نظم قاعدگی از هورمون استفاده شود و این روش به گونه ای ادامه پیدا کند که هرگز زن احساس شروع یائسگی نداشته باشد.

یائسگی، فرصتی ناب برای «خود» واقعی

از جمله روش های جایگزین هورمون درمانی، ذخیره بافت تخمدان فرد در سنین باروری و استفاده از هورمون های خود وی در دوران یائسگی است. لطفا در مورد این روش توضیح دهید.

در صورتی که زن در سنین باروری و قبل از کاهش ذخیره تخمدان ها اقدام به ذخیره بافت تخمدان خود کند، در سال های بعد که ذخیره استروژن تخمدانش کاهش می یابد، می تواند از هورمون های طبیعی خود به جای دارو بهره گیرد. در این روش به کمک لاپاراسکوپی حدود یک سانتی متر از بافت تخمدان جدا و به چند قطعه مجزا تبدیل می شود و در شرایط انجماد و در مایع ازت با قدرت برودت منهای ۱۹۷ درجه نگهداری می شود و سال ها می توان این بافت را در شرایط انجماد نگه داشت.

با توجه به مقالات ارائه شده پزشکی، هر قطعه منجمد شده تا حدود هشت سال می تواند نیاز زن را به هورمون استروژن برطرف کند و با توجه به اینکه حاوی هورمون های طبیعی خود فرد است، عوارض هورمون درمانی را ندارد. با شروع دوران یائسگی می توان بخش کوچکی از قطعه را در زیر پوست بازوی فرد کاشت و بعد از چند سال قطعه ای دیگر را جایگزین آن کرد.

منابع گیاهی مانند سویا که حاوی هورمون های زنانه هستند جایگزین سایر روش های درمانی می شوند؟

داروهای گیاهی در مواردی برای کاهش علائم وازوموتور مانند سرد و گرم شدن یا تنظیم خلقیات به کار برده می شوند. هرچند مشخص شده که سویا یا گیاهانی مانند آن می توانند مقدار کمی استروژن برای بدن تامین کنند، در این مورد که بتوانند نیاز بدن را به این هورمون به طور کامل برطرف کنند اطلاعاتی در دسترس نیست.

و پرسش آخر اینکه یائسگی تنها مختص زنان است؟

خیر. به یائسگی مردان آندوپوز گفته می شود. در حقیقت همان علائمی که در زنان به علت کاهش استروژن ایجاد می شود در مردان نیز با کاهش هورمون تستوسترون پدید می آید. علائمی مانند تغییرات رفتاری، عصبانیت، عرق کردن، گر گرفتن، احساس سرما، کاهش تمایلات جنسی، خستگی و به تدریج پیری زودرس، پوکی و شکستگی استخوان و حتی سرطان پستان.